بنابراین، صلۀ ‌رحم تنها به دیدن و ملاقات کردن نیست؛ کمک‌ به خویشاوندان به وسیلۀ وصیت مالى برای آن‌ها نیز از مصادیق صلۀ ‌رحم به شمار مى‌رود.[٢٨٩] هم‌چنین فرد با وصیت کردن می‌تواند کوتاهی‌ها و سهل‌انگاری‌هایی را که در زمان حیات خود دربارۀ بستگان داشته است، جبران کند.

٧. رعایت حقوق انسان‌ها

در حکم وصیت اسلامی، حقوق انسان‌ها، چه مسلمان و چه اقلیت‌های دینی در نظر گرفته شده است. در روایات آمده است:

محمد بن مسلم می‌گوید: از امام صادق٧ در‌بارۀ مردی که مالش را در راه خدا وصیت کرده بود، پرسیدم. حضرت فرمودند: «مال را به کسی که برای او وصیت شده است، بدهید، اگرچه یهودی یا نصرانی باشد. خداوند متعال می‌فرماید: پس هر کس که آن (وصیت را) بعد از شنیدن، تغییر دهد، گناهش تنها بر کسانى است که آن را تغییر مى‌دهند. همانا خداوند شنوا و داناست.»[٢٩٠]

وصیت دربارۀ مسیحیِ تنگ‌دست یا یهودیِ مستمند، نافذ و عبادت است، زیرا آنان نیز در حکومت اسلامی نباید نیازمند باشند.

پی‌آمد‌های اخلاقی حکم وصیت

هرچند حکم وصیت از احکام فقهی و مربوط به حوزۀ افعال مکلفان است، از آن‌جا که میان فقه و اخلاق ارتباط و تأثیر متقابلی وجود دارد، پیروی از این دستور عملیِ دین، در پرورش کمالات روحی و اخلاقیِ انسان مؤثر بوده و پی‌آمد‌هایی به شرح زیر بر آن مترتب است.

[٢٨٧]. «و آن‌ها که پیوندهایى را که خدا دستور به برقرارى آن داده، برقرار می‌دارند...»؛ رعد، آیۀ ٢١.

[٢٨٨]. من لایحضره الفقیه، ج٤، ص‌٢٣١.‌

[٢٨٩]. «و فی الکافی و العیّاشیّ عن الصادق٧: و ممّا فرض الله فی المال من غیر الزّکوة قوله تعالى:‌G الَّذِینَ یَصِلُونَ ما أَمَرَ اللهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَF‌»؛ امام صادق٧ فرمودند: در اموال انسان غیر از زکات، حقوق دیگرى نیز واجب است، و آن‌گاه این آیه را تلاوت فرمودند؛ تفسیر الصافى، ج٣، ص‌٦٦.‌

[٢٩٠]. تهذیب الأحکام، ج‌٩، ص‌٢٠٣.