در حقیقت این روش، نوعی مبارزۀ منفى و در عین حال مؤثر در برابر گروه منافقان بود که موجب طرد از جامعۀ اسلامی و بی‌اعتبار گشتن آنان شده بود، چراکه عدم انجام این مراسم دربارۀ فردی، به معناى طرد او از جامعۀ اسلامى است، و اگر این طردکننده، شخص پیامبر٦ باشد، ضربه‌اى سخت و سنگین به حیثیت چنین فردی وارد خواهد آمد.[٣٤٦]

از مجموع یافته‌های تاریخی دربارة شیوة مواجهۀ پیامبر اکرم٦ با منافقان،
این مطلب به روشنی ثابت می‌گردد که ایشان همواره تا آن‌جا که ممکن بود، با منافقان مدارا می‌کردند و این در حالی بود که از کفر پنهان آن‌ها آگاه بودند؛ البته مدارای
پیامبر اکرم٦ موجب بی‌توجهی به جامعۀ اسلامی نمی‌شد، زیرا هیچ‌گاه از این دشمنان داخلی غافل نبودند و همیشه حرکت‌ها، کارشکنی‌ها و شایعه‌های آنان را با دقت زیر نظر داشتند، نقشه‌های آنان را خنثی می‌کردند و حقیقت مطلب را به آگاهی مسلمانان می‌رساندند.

ب) شیوۀ مواجهۀ امیرمؤمنان٧ با منافقان

امیرمؤمنان علی٧، شاگرد ممتاز رسول اکرم٦، به تمام روش‌های سیرۀ نبوی٦ ملتزم بود، به طوری که در این باره میان قرآن و سنت، تفاوتی نمی‌نهاد و حتی در حرکات ظاهریِ خود، از رسول اکرم٦ پیروی می‌کرد و از اظهار رأی در برابر آنچه از سنت می‌شناخت، بیزاری می‌جست[٣٤٧]؛ با وجود این، مقایسۀ سلوک رفتاری امیرمؤمنان٧ با سیرۀ عملی رسول اکرم٦ در برخورد با منافقان، نشان می‌دهد روش این دو بزرگوار در این حوزه متفاوت بود و شدت عملی که امیرمؤمنان٧ در برابر منافقان نشان داد، از سوی پیامبر اکرم٦ به وقوع نپیوست، زیرا رسول اکرم٦ در تمام مدت رویارویی خود با منافقان، هرگز به جهاد نپرداختند، اما امیرمؤمنان٧

[٣٤٥]. توبه، آیۀ ٨٤.

[٣٤٦]. تفسیر نمونه، ج‌٨، ص٦٧.

[٣٤٧]. تاریخ تحول دولت و خلافت، ص١٦٨.