اکرم٦ هر دو به جهاد با منافقان پرداختند، اما مصداقی از مفهوم «جهاد» که پیامبر٦ آن را محقق ساختند، بر اساس مقتضیات زمانی و مکانی بود که با مصداقی که امیرمؤمنان٧ بدان جامۀ عمل پوشید، تفاوت داشت.

٤. با این حال، نمی‌توان این حقیقت را نادیده گرفت که مواجهۀ امیرمؤمنان٧ با منافقان، بسیار شدیدتر و سخت‌تر از مواجهۀ رسول اکرم٦ بود و امیر‌مؤمنان٧ آخرین مرتبۀ رویارویی با منافقان را صورت دادند و این شکل از رفتار در زمان رسول اکرم٦ تحقق نیافته بود، چراکه آسیب‌هایی که از جانب فردی چون معاویه متوجه اسلام شده بود، به گونه‌ای بود که با روشی جز جهاد و مبارزه قابل دفاع نبود.

٥. شایان ذکر است، مأموریتِ اصلی این مقاله، تبیین تفاوت مواجهۀ رسول اکرم٦ و امیرمؤمنان٧ در برابر منافقان بود، لکن پاسخ به چراییِ این تفاوت و تحلیل آن، خارج از رسالت این مقاله بوده و نیازمندِ پژوهشی مستقل است.