بر هر مسلمانی، شایسته و گاه لازم است که وصیت کند؛ چنانچه در قرآن کریم از وصیت با عنوان «حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِینَ» و در روایت نبوی با عنوان «حَقٌّ عَلَى کُلِّ مُسْلِمٍ» تعبیر شده است. وصیت در اسلام پی‌آمد‌های مطلوبی از جهت اجتماعی، اخلاقی و اقتصادی دارد. وصیت این امکان را برای فرد فراهم می‌کند که بتواند کار‌های ناتمام در حوزۀ ارتباطات اجتماعیِ خویش را به سرانجام رسانده و به عهد و پیمان‌های خود با افراد وفا کند؛ هم‌چنین فرد با وصیت می‌تواند کوتاهی‌هایی را که در زمان حیات خود داشته، جبران کند و با وصیت مالی برای خویشان، با آن‌ها صلۀ رحم نماید.

مهم‌ترین آیه‌ای که مفسران در رابطه با حکم وصیت به آن استناد کرده‌اند، آیۀ ١٨٠ سورۀ «بقره» است که بر اساس آن افراد باید در وصیت‌های خود عدالت را رعایت کنند و از ظلم بپرهیزند تا زمینۀ فتنه و اختلاف برچیده شده و هر صاحب حقی به حقوق خود دست یابد.

حکم وصیت در پرورش کمالات اخلاقی مؤثر است، چراکه توصیۀ اسلام دربارۀ وصیت کردنِ بخشی از اموال برای پدر و مادر، خویشانِ نیازمند و صرف در امور خیر، به نوعی تشویق به انفاق بوده و سبب تقرب به خدا و هم‌چنین تقویت روحیۀ احسان و نیکوکاری در افراد خواهد بود؛ انسان از حجاب خود‌خواهی به معرفت نوع‌دوستی و در نظر گرفتن نیازمندان رهنمون می‌شود و در تعدیل روحیۀ زیاده‌خواهی در ورثه، مؤثر است. هم‌چنین این حکم در تعدیل ثروت و کاهش فاصلۀ طبقاتی و تشویق به تحصیل مال مشروع و پیدایش امنیت اقتصادی در جامعه مؤثر است و از این جهات، با سیاست‌های کلی در اقتصاد اسلامی تناسب دارد.

شایان ذکر است، چنانچه فردی وصیت معروفی را که خواستۀ دین است، انجام دهد، در سعادت او مؤثر است و عمل به آن واجب و تغییرش حرام است، اما اگر فرد وصیتی فتنه‌انگیز کند، موجب شقاوت او شده و بر هر کس که می‌تواند، اصلاح چنین وصیتی لازم است.