حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٢٠ - اعتبارسنجیِ مصادر و اسناد روایات اسلامی آفرینش حوا

_ روایت شمارۀ دَه[٥٩]، به دلیل عدم احراز وثاقت «أبونصر» معتبر نیست.

_ روایت شمارۀ چهارده بر اساس کتاب قصص‌الأنبیاء[٦٠] به صورت زیر کامل می‌گردد:

منظور از «علی بن سالم»، «علی بن حمزة بطائنی» است که اگر نقل روایت در زمان صحت مذهبش دانسته شود، خللی از جانب وی در سند ایجاد نمی‌شود، اما با توجه به این‌که وثاقت پدرش محرز نیست، سند روایت ضعیف می‌گردد.

_ در سند روایت بیست‌و‌یکم[٦١]، «عیسی بن العلوی» در حقیقت «عیسی بن عبدالله بن محمد بن عمر بن ابی‌طالب» است،[٦٢] که وثاقت وی ثابت‌شده نیست؛ در نتیجه، سند دارای اعتبار نیست.

اسناد روایات اهل‌سنت

در بررسی اسناد روایات اهل‌سنت با توجه به مبانی و معیارهایی که در جرح و تعدیل دارند، موارد زیر به دست آمد:

روایات صحیح

روایات اول و سوم به دلیل نقل در صحیحین، نیاز به بررسی سندی ندارند و نزد اهل‌سنت معتبرند.

روایات ضعیف

روایات ضعیف اهل‌سنت در زیر دسته‌بندی شده است:

الف) روایات مرسل: اسناد روایات ششم و هشتم به صورت مرسل آورده شده‌اند.

ب) عدم توصیف راویان: طریق منقول در مسند حارث و مسند احمد[٦٣] برای روایت


[٥٩]. «حَدَّثَنَا أَبُو نَصْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ تَمِیمٍ السَّرَخْسِی الْفَقِیهُ بِسَرَخْسَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو لَبِیدٍ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِیسَ الشَّامِی قَالَ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِیزِ المحرمی‌ [الْمَخْرَمِی‌] قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الْجَرِیرِی عَنْ أَبِی الْعَلَاءِ بْنِ الشِّخِّیرِ عَنْ نُعَیمِ بْنِ قَعْنَبٍ قَالَ: أَتَیتُ الرَّبَذَةَ أَلْتَمِسُ أَبَا ذَرٍّ فَقَالَتْ لِی امْرَأَتُهُ ذَهَبَ یمْتَهِنُ... قَالَ رَسُولُ اللهِ٦‌...»؛ معانی الأخبار، ص‌٣٠٥، ح‌١.

[٦٠]. النور المبین فی قصص الأنبیاء و المرسلین، ص‌٦٦، ح ٤٧.

[٦١]. «عن مُحَمِّدِ بن عیسى عن الْعَلَوِی عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ٧...»؛ العیاشی: ١٣٨٠، ج‌١، ص‌٢١٥، ح‌٢.

[٦٢]. رجال النجاشی، ص‌٢٩٥، ش٧٩٩.

[٦٣].«حدثنا عبد‌الله حدثنی أبی ثنا محمد بن جعفر ثنا عون قال و حدثنی رجل قال سمعت سمرة یخطب على منبر البصرة و هو یقول سمعت رسول‌الله٦‌...»؛ مسند الإمام أحمد بن حنبل، ج٥، ص٨.

«حدثنا هوذة، ثنا عوف، عن رجل قال: سمعت سمرة بن جندب یخطب على منبر البصرة و قال: سمعت رسول‌الله٦...»؛ مسند حارث، ج٢، ص٣٠٣، ح٤٨٨.