ارتباط دانشمندان شیعه با امام عصر٤‌ در دوران غیبت کبرا و صدور توقیع از آن ناحیۀ مقدس برای ایشان، به بحث مستقلی نیاز دارد.[٨٦] بر اساس گزارش‌های موجود، اصل ارتباط را به صورت اجمالی می‌توان پذیرفت و اثبات کرد، اما صدور توقیع جای بحث و بررسی دارد. شأن و منزلت شیخ مفید نیز بر کسی پوشیده نیست و دانشمندان شیعه و سنى تعابیری دربارۀ وی دارند که گویای جایگاه علمی، اجتماعی و معنویِ اوست؛ برای نمونه نجاشى، شاگرد مورد اعتماد شیخ مفید، دربارۀ او مى‌گوید:

شیخنا و أستاذنا رضی الله عنه. فضله أشهر من أن یوصف فی الفقه و الکلام و الروایة و الثقة و العلم[٨٧]؛

محمد بن محمد بن نعمان... شیخ و استاد ماست _ که رضوان خدا بر او باد _. فضل او در فقه، کلام و حدیث و ثقه بودن او مشهورتر از آن است که وصف شود.

شیخ طوسى، دیگر شاگرد ارزندۀ مکتب او نیز دربارۀ استاد خود مى‌نویسد:

محمد بن محمد بن النعمان، یکنى أباعبدالله المعروف بابن‌المعلم، من جلة متکلمی الإمامیة، إنتهت رئاسة الإمامیة فی وقته إلیه فی العلم و کان مقدما فی صناعة الکلام و کان فقیها متقدما فیه، حسن الخاطر، دقیق الفطنة، حاضر الجواب و له قریب من مائتی مصنف کبار و صغار و فهرست کتبه معروف[٨٨]؛ محمد بن محمد بن نعمان، معروف به ابن‌المعلم، از متکلمان امامیه است. در عصر خویش ریاست و مرجعیت شیعه به او منتهى شد. در فقه و کلام بر هر کس دیگر مقدم بود. حافظۀ خوب و ذهنى دقیق داشت و در پاسخ به سؤالات، حاضرجواب بود. او بیش از دویست جلد کتاب کوچک و بزرگ دارد و فهرست کتاب‌های وی معروف است.

ابن‌حجر عسقلانى، از علمای اهل‌سنت با همۀ تعصبش در مخالفت با شیعه، دربارۀ شیخ مفید مى‌گوید:

[٨٥]. ر.ک: قصصالعلماء، ص‌٣٨٤؛ دانش‌نامۀ امام مهدی٤‌، ج‌٥، ص‌٢٠٥، ش‌٨٦٢.

[٨٦]. در این باره ر.ک: دانش‌نامه امام مهدی٤‌، ج‌٤، ص‌٤٣٥-٤٤٥ و ج‌٥، ص‌٩٩-٣٠٠.

[٨٧]. ر.ک: رجال نجاشی، ص‌٣٩٩، ش‌١٠٦٧[٨٤].

[٨٨]. الفهرست، ص٤٤٤، ش‌٧١١.