حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٤٨ - بخاری و ابوحنیفه، دو جریان متقابل

گرفته است، عبارتند از:

١. ابوبکر بن ابی‌شیبه

عبدالله بن محمد بن شیبة ابراهیم بن عثمان بن خواستی العبسی الکوفی
(م. ٢٣٥ق)، از مشایخ بخاری و از اقران احمد بن حنبل، اسحاق بن راهویه، علی
بن مدینی و یحیی بن معین است. او از جمله محدثانی است که از سوی متوکل عباسی مشخص شدند تا برای مردم، احادیث مورد نظر متوکل را بخوانند. ابوبکر
بن ابی‌شیبه در کتاب حدیثی خود المصنف فی الاحادیث و الآثار بابی دارد به نام «کتاب الرد علی ابی‌حنیفه (هذا ما خالف به أبوحنیفة الأثر الذی جاء عن رسول‌الله صلى الله علیه و سلم)».[١١٩]

٢. نعیم بن حمّاد

نعیم بن حمّاد بن معاویة بن حارث مروزی (م. ٢٢٨ق)، از مشایخ بخاری است. ابن‌عدی در توصیف او می‌گوید: «و لکنه لاترکن النفس الی روایاته و انه کان یضع الحدیث فی تقویة السنة و الحکایات فی ثلب ابوحنیفه»[١٢٠]؛

عباس بن مصعب می‌گوید: «نعیم بن حمّاد الفارض، کتابی در ردّ بر
ابو‌حنیفه نوشت و آرای محمد بن حسن را نقض می‌کرد و سیزده کتاب در ردّ
جهمیه نوشت.»[١٢١]

٣. عبدالله بن الزبیر الحمیدی

عبدالله بن زبیر حمیدی (م. ٢١٩ق)، از مشایخ بخاری است و بخاری کتاب صحیح را با حدیث او شروع می‌کند و از او به «انه امام فی الحدیث» نام می‌برد.[١٢٢]

عبدالله بن زبیر حمیدی دربارۀ اصحاب الرأی معتقد است:

والله لان أغزو هولاء الذین یردون حدیث رسول‌الله٦ احب الی من ان اغزو عدتهم من الاتراک[١٢٣]؛


[١١٩]. سیر اعلام النبلاء، ج‌١١، ص١٢٥.

[١٢٠]. الکامل فی ضعفاء الرجال، ج‌٧، ص١٦؛ سیر اعلام النبلاء، ج‌١٠، ص٦٠٨.

[١٢١]. سیر اعلام النبلاء، ج‌١٠، ص٥٥٩؛ تهذیب الکمال، ج‌٢٩، ص٧٠.

[١٢٢]. التاریخ الکبیر (بخاری)، ج‌٥، ص٩٦؛ التاریخ الصغیر، ج‌٢، ص٣٣٩.

[١٢٣]. سیر اعلام النبلاء، ج‌١٠، ص١٦٧.