حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٥١ - بخاری و ابوحنیفه، دو جریان متقابل
ب) عنْ عَبْدِ اللهِ _ رضى الله عنه _ قَالَ بَیْنَا النَّبِىُّ _ صلى الله علیه و سلم _ یُصَلِّى رَأَى فِى قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ نُخَامَةً، فَحَکَّهَا بِیَدِهِ، فَتَغَیَّظَ ثُمَّ قَالَ: «إِنَّ أَحَدَکُمْ إِذَا کَانَ فِى الصَّلاَةِ فَإِنَّ اللهَ حِیَالَ وَجْهِهِ، فَلاَ یَتَنَخَّمَنَّ حِیَالَ وَجْهِهِ فِى الصَّلاَةِ.»[١٣٧]
ج) حَدَّثَنَا عَبْدُالْعَزِیزِ بْنُ عَبْدِاللهِ
حَدَّثَنِى سُلَیْمَانُ عَنْ شَرِیکِ بْنِ عَبْدِاللهِ أَنَّهُ
قَالَ سَمِعْتُ ابْنَمَالِکٍ یَقُولُ لَیْلَةَ أُسْرِىَ بِرَسُولِ اللهِ
_ صلى الله علیه و سلم _ مِنْ مَسْجِدِ الْکَعْبَةِ... فَالْتَفَتَ
النَّبِىُّ _ صلى الله علیه و سلم _ إِلَى جِبْرِیلَ کَأَنَّهُ یَسْتَشِیرُهُ
فِى
ذَلِکَ، فَأَشَارَ إِلَیْهِ جِبْرِیلُ أَنْ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ.
فَعَلاَ بِهِ إِلَى الْجَبَّارِ فَقَالَ وَ هْوَ مَکَانَهُ یَا رَبِّ
خَفِّفْ عَنَّا.[١٣٨]
ابنحجر از الخطابی نقل میکند:
لیس فی هذا الکتاب _ یعنی صحیح البخاری _ حدیث اشنع ظاهراً و لا اشفع مذاقاً من هذا الفصل فانه یقتض تحدید المسافة بین احد المذکورین و بین الآخر و تمییز المکان کل واحد منهما هذا الی ما فی التدلی من التشبیه... .[١٣٩]
و نیز از قرطبی دربارۀ این احادیث نقل میکند:
هذا کلمه قول الیهودی و هم یعتقدون التجسیم و ان الله شخص ذو جوارح کما یعتقده غلاة المشبهة من هذه الأمّة.[١٤٠] [١٤١]
٣. پیامبر اسلام٦، برتر از سایر انبیا نیست: بخاری در توصیف شخصیت پیامبر اکرم٦، روایاتی نقل کرده است که با شخصیتِ حقیقی و توصیفشدۀ پیامبر در قرآن، سازگاری ندارد؛ مانند اینکه پیامبر٦ از یونس بن متی افضل نیست[١٤٢] و یا پیامبر اکرم٦ از حضرت موسی٧ برتر نیست.[١٤٣]
[١٣٧]. همان، ج٢٠، ص٢٧١.
[١٣٨]. همان، ج٦، ص٢٧٣٠.
[١٣٩]. فتح الباری، ج١٣، ص٤٨٣.
[١٤٠]. همان، ص٣٩٨.
[١٤١]. دربارۀ اعتقاد اهل حدیث به اتصاف خداوند به مکان، روایات فراوانی در مجامع رواییِ اهلسنت وارد شده است. نگارنده در نوشتاری با عنوان «اتصاف خداوند به زمان و مکان در روایات»، به تحلیل آنها و ریشههای این تفکر در عهدین و موضعگیریِ امامان: پرداخته است، که در شمارههای بعدیِ فصلنامه، به استحضار خوانندگان محترم خواهد رسید؛ انشاءالله.
[١٤٢]. صحیح البخاری، ج٦، ص٣١؛ کتاب التفسیر، ج٤، ص١٢٥؛ کتاب الانبیاء، ج٥، ص١٣٢.
[١٤٣]. صحیح البخاری، ج٤، ص١٣٣؛ کتاب التفسیر، ج٣، ص٨٩-٨٨ و ج٧، ص١٩٣.