٣. تأویل: گروهی از عالمان اسلامی، مفهوم ظاهری آیات را معتبر ندانسته و آن را به تأویل برده‌اند. معنای تأویلی این روایات در رویکرد مزبور چنین است که منظور از آفرینش حوا٣ از دندۀ چپ آدم٧، قوی‌تر بودن قوۀ جسمانی و حیوانی زنان در مقایسه با مردان و بالاتر بودن نیروی روحانی و ملکوتی مردان از زنان است.[٦]

٤. تمثیل: برخی گفته‌اند: این روایات جنبۀ تمثیلی داشته و ناظر به کژی‌های اخلاقی زن در زندگی است و هدف این روایات، سفارش به مدارا کردن با جنس زن است. گویا فرموده‌اند: زن به مانند دندۀ کج‌ می‌ماند که اگر بخواهید راستش کنید، می‌شکند؛ پس ناچارید وی را به حال خود واگذارده و با او مدارا کنید![٧]

٥. توجه به علم اعداد: طرف‌داران فنّ محاسبۀ اعداد گفته‌اند: ارقام یک تا نُه، نسبت به سایر اعداد، حکم پدر (آدم) را دارند و رقم پنج ‌به منزلۀ مادر (حوا) است. از جمع یک تا نُه، عدد ٤٥ به دست می‌آید که عدد خاصّ ‌آدم است و از جمع یک تا پنج‌، عدد پانزده به دست می‌آید که عدد خاص‌ّ حوّاست. باز از ضرب دو رقم پنج‌ و نُه، عدد ٤٥ حاصل می‌شود که عدد خاصّ ‌آدم است. در علم حساب، دو طرف ضرب را «ضلع» و حاصل ضرب را «مربع» می‌گویند. در ضرب پنج ‌و نُه، یک ضلع کمتر از ضلع دیگر است و آن رقم پنج ‌است که به منزلۀ حوّاست. با توجه به این محاسبه، راز فرمایش پیامبر٦ که فرمودند: «حوا٣‌ از از ضلع أیسر آدم٧ خلق شده است» روشن می‌گردد، زیرا واژۀ «أیسر» در این‌جا از «یسر» به معنای قلیل است، نه از «یسار» به معنای چپ.[٨]

در دوران معاصر، اندیشمندانی چون أبوشقه در تحریر المرأة فی عصر الرساله و علی‌اکبر غفاری در تحقیق من لا‌یحضره الفقیه بررسی این روایات را مدنظر خود قرار داده‌اند. آقای مهریزی نیز در کتاب شخصیت و حقوق زن در اسلام، فصلی را به بررسی این روایات اختصاص ‌داده و علاوه بر بیان آسیب‌های وارد در ناحیۀ متون، به برخی مشکلات

[٥]. ر.ک: جدید الإسلام، ص‌١٠٧ و ١٠٨؛ أطیب البیان فی تفسیر القرآن، ج‌٤، ص‌٤؛ المیزان فی تفسیر القرآن، ج‌١، ص‌١٤٨؛ تفسیر نمونه، ج‌٧، ص‌٥٢.

[٦]. تفسیر الصافی، ج‌١، ص‌٤١٥.

[٧]. تفسیر بیان السعادة فی مقامات العباده، ج٣‌، ص٣٠٠‌.

[٨]. بحارالأنوار الجامعة لدرر الأخبار الأئمة الأطهار:، ج‌١١، ص‌١١٦، برای مطالعۀ تفصیلی دیدگاه‌ها ر.ک: «نگاهی نو به روایات آفرینش زن از دندۀ چپ مرد»، پژوهشنامه قرآن و حدیث، ش ٥، ص‌٥٠-٥٢.