حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٥٤ - بخاری و ابوحنیفه، دو جریان متقابل
أصاب رکازا و هی قطع من الذهب تخرج من المعادن و هذا قول صاحب العین و أبیعبید و فی «مجمع الغرائب» الرکاز المعادن و فی «النهایة» لابنالأثیر المعدن و الرکاز واحد فإذا علم ذلک بطل التشنیع على أبیحنیفة[١٥٢]؛
٢. در هبه
بخاری میگوید:
باب إِذَا قَالَ أَخْدَمْتُکَ هَذِهِ الْجَارِیَةَ عَلَى مَا یَتَعَارَفُ النَّاسُ، فَهْوَ جَائِزٌ. وَ قَالَ بَعْضُ النَّاسِ هَذِهِ عَارِیَّةٌ وَ إِنْ قَالَ کَسَوْتُکَ هَذَا الثَّوْبَ، فَهْوَ هِبَةٌ[١٥٣]؛
٣. در هبة
بخاری در جای دیگر میگوید:
باب إِذَا حَمَلَ رَجُلٌ عَلَى فَرَسٍ فَهْوَ کَالْعُمْرَى
وَ الصَّدَقَةِ. وَ قَالَ بَعْضُ النَّاسِ لَهُ أَنْ
یَرْجِعَ فِیهَا[١٥٤]؛
بخاری برخلاف ابوحنیفه، معتقد به عدم رجوع در هبه است و در ادامه، روایتِ جناب عمر از رسولالله٦ را نقل میکند که بر مدعای او دلالت دارد.[١٥٥]
٤. در شهادات
بخاری، شهادتِ قاذف را مقبول و معتبر میداند و در صحیح، به فعلِ جناب عمر و اقوال صحابه استناد میکند، ولی ابوحنیه شهادتِ قاذف را مقبول نمیداند.[١٥٦]
بخاری به تناقضات اهل الرأی پرداخته و میگوید:
شهادتِ محدودین را منع میکنند، ولی شهادت آنها را در نکاح اجازه میدهند و شهادت عبید در نکاح را جایز نمیدانند و شهادت آنها را در رؤیت هلال رمضان جایز میدانند![١٥٧]
گفتنی است العینی، از بزرگان احناف، در کتاب عمدة القاری به ایرادات بخاری
[١٥٢]. عمدة القاری، ج١٤، ص١٢٠.
[١٥٣]. صحیح بخاری، ج٩، ص٤١٣.
[١٥٤]. همان، ص٤١٥.
[١٥٥]. همان، ص٤١٥.
[١٥٦]. همان، ج ٩، ص٤٣٦.
[١٥٧]. همان.