حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٤٩ - بخاری و ابوحنیفه، دو جریان متقابل

ابن‌حبان از محمد بن منصور الجوّار نقل می‌کند:

حمیدی را در مسجد‌الحرام دیدم که کتاب الردّ علی ابی‌حنیفه را بر مردم می‌خواند و می‌گفت: «قال بعض الناس کذباً.» به او گفتم: چرا به نامِ او اشاره نمی‌کنی؟ گفت: «اکراه دارم از این که اسم او را در مسجدالحرام ببرم.»[١٢٤]

این تعبیرِ الحمیدی، از نوع برخورد بخاری با آرای ابوحنیفه در الصحیح‌ رازگشایی می‌کند، چراکه بخاری در نقل و نقد آرای ابوحنیفه، از او به «قال بعض الناس»
تعبیر می‌کند.

یعقوب بن سفیان در کتاب المعرفة و التاریخ از الحمیدی چنین نقل می‌کند:

حمزة بن الحارث مولی عمر بن الخطاب از پدرش نقل می‌کند: شنیدم مردی از ابوحنیفه در مسجدالحرام پرسید: من شهادت می‌دهم کعبه حق است، اما نمی‌دانم این همان است یا نه؟! گفت: تو مؤمن حقیقی هستی. و در حقّ مردی که بر نبوت محمد٦ شهادت می‌دهد، اما نمی‌داند این همانی است که قبرش در مدینه است یا نه، پرسید. ابوحنیفه گفت: او مؤمن است. ابوبکر الحمیدی می‌گوید: هر کس چنین اعتقادی داشته باشد، کافر است.[١٢٥]

مشایخ اثرگذار در اندیشه و روش اجتهادیِ بخاری در مدت اقامت در مکه،
عبارتند از:

_ المقرئی: عبدالله بن یزید الاهوازی الاصل و از بزرگان مشایخ بخاری[١٢٦]؛

_ خلاد بن یحیی[١٢٧]؛

_ حسان بن حسان البصری[١٢٨]؛

_ احمد بن محمد الزرقی[١٢٩]؛

_ عبدالله بن الزبیر الحمیدی.[١٣٠]


[١٢٤]. المجروحین، ج‌٣، ص٧٠.

[١٢٥]. المعرفة و التاریخ، ج‌٢، ص٧٨٧.

[١٢٦]. سیر اعلام النبلاء، ج‌١٠، ص١٦٧.

[١٢٧]. همان، ص١٦٥.

[١٢٨]. میزان الاعتدال، ج١، ص٤٧٨؛ تهذیب التهذیب، ج٢، ص٢٩٧.

[١٢٩]. همان.

[١٣٠]. همان.