همان‌گونه که از بررسی‌های مزبور به دست می‌آید، اکثر روایات این موضوع، اسناد صحیحی ندارند. در شیعه از میان ٣‌٦ سندی که برای روایات وجود دارد، ٢٨ سند ضعیف، دو سند موثق و تنها شش سند صحیحند. در اهل‌سنت نیز از دَه سند، هشت مورد ضعیف و دو مورد صحیحند. چنین آماری، بر وجود آسیب جدی در ناحیۀ اسناد روایات آفرینش حوا٣‌ در جوامع روایی فریقین، دلالت دارد.

نتیجه‌گیری

از بررسی روایاتی که در موضوع آفرینش حوا٣‌ وجود دارد، دو دسته روایت به دست آمد؛ دستۀ اول، روایاتی هستند که بر خلق حوا٣‌ از آدم٧ اشاره داشته و دستۀ دوم، روایاتی را شامل می‌گردد که بر آفرینش حوا٣ از باقی‌ماندۀ گِل آدم٧ دلالت دارد. نگاهی ابتدایی به ظاهر این دسته از روایات، زن را جنسی پسینی و وابسته به مرد معرفی می‌کند و همین امر سبب تحقیر جنس مؤنث خواهد شد؛ در نتیجه لازم است روایات مورد آسیب‌شناسی دقیق قرار گیرند. بررسی روایات دستۀ اول در ناحیۀ مصادر و اسناد نشان داد: در شیعه، به‌جز یازده روایت که در کتب اربعه یا برخی از کتب شیخ صدوق گزارش شده‌اند، اکثر روایات از مصادری ضعیف برخوردارند. علل ضعف مصادر روایات را می‌توان تأخر زمانی در نقل روایت، عدم اعتبار مصادر نزد عالمان شیعه و تفرد در نقل دانست. در این میان، هفت حدیث دارای اسناد صحیح‌، دو روایت دارای اسنادی موثق و سایر احادیث به دلیل وجاده‌ای بودن، فقدان سند، ارسال، موقوف بودن و عدم توصیف راویان ضعیف هستند. از میان هشت روایتی که از

[٨٣]. «قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِیمَ قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَینُ بْنُ مِهْرَانَ قَالَ حَدَّثَنِی الْحُسَینُ بْنُ عبد‌الله‌ (فی بعض النسخ الحسن بن عبدالله) عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ الْحُسَینِ بْنِ عَلِی بْنِ أَبِی‌طَالِبٍ٧ قَالَ‌ جَاءَ رَجُلٌ مِنَ الْیهُودِ إِلَى النَّبِی٦‌ فَقَال‌...»؛ الإختصاص، ص‌٣٣.