حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٢٣ - اعتبارسنجیِ مصادر و اسناد روایات اسلامی آفرینش حوا
روایاتی که از او نقل شده است، توثیق میگردد.[٧٨]
روایات ضعیف
اسناد ضعیف روایات دستۀ دوم را به این صورت میتوان بیان کرد:
الف) روایات مرسل: حدیث سه، پنجو شش[٧٩] دارای ارسال کامل هستند.
ب) روایات موقوف: روایت چهارم از «وهب بن منبه» بدون آنکه به معصوم متصل گردد، نقل شده است.[٨٠]
ج) عدم توصیف راویان:
_ روایت شمارۀ دو، علاوه بر سند صحیحی که در من لایحضره الفقیه برای آن آورده شده، سند زیر را نیز داراست:[٨١]
این سند نیز به دلیل مهمل بودن «ابنتوبه» فاقد اعتبار است.
_ در زمینۀ سند روایت اول[٨٢] که شیخ صدوق آورده است، باید گفت «محمد بن علی بن ماجیلویه» گرچه از توثیق صریح برخوردار نیست، اعتماد عملیِ شیخ صدوق به وی، نشان از وثاقتش دارد. «ابوالحسن البرقی» که نام او «علی بن الحسین» است، فردی
[٧٨]. خلاصة الأقوال، ص٢٤١، ش٢٣).
[٧٩]. «و باسناده الى الحسن بن عبدالله عن آبائه عن جده الحسن بن على بن ابىطالب٧ عن النبی٦ حدیث طویل یقول فیه...»؛ تفسیر نورالثقلین، ج١، ص٤٣٤، ح١٥.
[٨٠]. «وَ عَنِ ابْنِبَابَوَیهِ حَدَّثَنَا أَبُو عبدالله مُحَمَّدُ بْنُ شَاذَانَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَرْثِ الْحَافِظُ حَدَّثَنَا صَالِح بْنُ سَعِیدٍ التِّرْمِذِی عَنْ عَبْدِ الْمُنْعِمِ بْنِ إِدْرِیسَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ الْیمَانِی...»؛ النور المبین فی قصص الأنبیاء و المرسلین، ص٦٩، ح٥٠.
[٨١]. «حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ الْوَلِیدِ رَضِی اللهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِدْرِیسَ وَ مُحَمَّدُ بْنُ یحْیى الْعَطَّارُ جَمِیعاً قَالا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ یحْیى بْنِ عِمْرَانَ الْأَشْعَرِی قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ عَلِی بْنِ فَضَّالٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ إِبْرَاهِیمَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُنویه [تَوْبَةَ] رَوَاهُ عَنْ زُرَارَةَ قَالَ...»؛ همان، ج١، ص١٧.
[٨٢]. «حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِی مَاجِیلَوَیهِ عَنْ عَمِّهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِیعَبْدِاللهِ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الْبَرْقِی عَنْ عبدالله بْنِ جَبَلَةَ عَنْ مُعَاوِیةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عبدالله عَنْ آبَائِهِ عَنْ جَدِّهِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِی بْنِ أَبِیطَالِبٍ: قَالَ...»؛ علل الشرائع، ج٢، ص٥١٢، ح١.