حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٩ - اعتبارسنجیِ مصادر و اسناد روایات اسلامی آفرینش حوا

_ دو سند از سه سندی که برای روایت شمارۀ سه به دست آمد، به دلیل مهمل بودن راویان، ضعیفند:

١. در سندی که شیخ طوسی و شیخ‌حر عاملی برای این روایت آورده‌اند[٥٢]، «علی بن الحسن بن علی بن فضال» با وجود فطحی‌مذهب بودن دارای توثیق است.[٥٣] و مقصود از «محمد الکاتب»، «محمد بن تسنیم الوراق» است که فردی ثقه است.[٥٤] سند این روایت به دلیل مجهول بودن بقیۀ راویان، ضعیف است.

٢. دربارۀ سندی که در مناقب آمده است[٥٥] باید چنین بیان داشت که «سعد بن طریف» را ابن‌غضائری در کتاب خود تضعیف کرده است.[٥٦] «شریح» و «الحسن بن العبدی» نیز مجهولند.

_ سند روایت شمارۀ پنج[٥٧] را نیز با در نظر گرفتن تعلیقی که در آن رخ داده است، به صورت زیر می‌توان نشان داد:

منظور از «الواسطی» در مشایخ «أبان بن عثمان»، «محمد بن الحسن الواسطی» است که وثاقتش احرازشده نیست و سند، فاقد اعتبار می‌گردد.

_ سند روایت شمارۀ شش[٥٨] با وجود افراد مهمل، معتبر نیست.


[٥٢]. «عَلِی بْنُ الْحَسَنِ قَالَ حَدَّثَنِی مُحَمَّدٌ الْکاتِبُ عَنْ عَلِی بْنِ عبد‌الله بْنِ مُعَاوِیةَ بْنِ مَیسَرَةَ بْنِ شُرَیح‌قَالَ حَدَّثَنِی أَبِی‌عبد‌الله بْنُ مُعَاوِیةَ عَنْ أَبِیهِ مَیسَرَةَ عَنْ أَبِیهِ ...»؛ اختیار معرفة الرجال، ج‌٩، ص‌٣٥٤.

[٥٣]. رجال النجاشی، ص‌٢٥٧، ش٦٧٦.

[٥٤]. همان، ص٣‌٣٠، ش٨٩٢.

[٥٥]. «الْحَسَنُ بْنُ عَلِی الْعَبْدِی عَنْ سَعْدِ بْنِ طَرِیفٍ عَنْ شُرَیح‌...»؛ مناقب آل ابیطالب، ج‌٢، ص‌٣٧٦.

[٥٦]. رجال ابنالغضائری، ص‌٦٤، ش٥٦.

[٥٧]. «أَبَانٌ عَنِ الْوَاسِطِیِّ عَنْ أَبِی‌عبد‌الله٧ قَالَ...»؛ الکافی، ج‌٥، ص‌٣٣٧، ح‌٤.

[٥٨]. «حَدَّثَنَا الْحُسَینُ بْنُ یحْیى بْنِ ضُرَیسٍ الْبَجَلِی قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ عُمَارَةُ السَّکونِی السُّرْیانِی قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِیمُ بْنُ عَاصِمٍ بِقَزْوِینَ قَالَ حَدَّثَنَا عبد‌الله بْنُ هَارُونَ الْکرْخِی قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ أَحْمَدُ بْنُ عبد‌الله بْنِ یزِیدَ بْنِ سَلَّامِ بْنِ عبد‌الله مَوْلَى رَسُولِ اللهِ قَالَ حَدَّثَنِی أَبِی‌عبد‌الله بْنُ یزِیدَ قَالَ حَدَّثَنِی یزِیدُ بْنُ سَلَّامٍ‌ أَنَّهُ سَأَلَ رَسُولَ اللهِ٦‌...»؛ علل الشرائع، ج‌٢، ص‌٤٧٠، ح‌٣٣.