بنابراین، قرینۀ سیاق در آیات قرآن وقتی تحقق می‌یابد که آیاتِ به‌هم‌پیوسته
دربارۀ موضوع واحدی باشند، اما اگر موضوع متفاوت باشند، سیاق تحقق نخواهد یافت؛ هم‌چنان که آیات مربوط به همسران پیامبر٦ همراه با سرزنش است و هیچ‌گونه ستایشی از همسران در آن آیات مطرح نیست، در حالی که سیاق آیۀ تطهیر، سیاق مدح است.

یکی از روش‌های ویژۀ قرآن این است که دربارۀ موضوعی مطلبی را بیان می‌کند، سپس به موضوعی دیگر می‌پردازد و بار دیگر به موضوع اول بازمی‌گردد. صاحب المنار می‌گوید: «از عادت قرآن است که انسان را از شأنی به شأن دیگر می‌برد و سپس به
شأن قبلی برمی‌گرداند.»[٤٢٤] امام باقر٧ نیز با اشاره به آیۀ تطهیر می‌فرماید: «(چه بسا)
آغاز یک آیه دربارۀ چیزی، بخش میانی آن دربارۀ چیزی و پایان آن دربارۀ چیز دیگری نازل می‌شود.»[٤٢٥]

این مطلب در قرآن کریم نمونه‌های فراوانی دارد؛ چنان‌که معروف است صدر آیۀ: «یُوسُفُ أَعْرِضْ عَنْ هذا وَ اسْتَغْفِری لِذَنْبِکِ انکِ کُنْتِ مِنَ الْخاطِئین‌»[٤٢٦]، خطاب به حضرت یوسف٧ و لفظ مؤنث «اسْتَغْفِری»، خطاب به همسر عزیز مصر است.[٤٢٧]

بنابراین، نزول مجموعیِ آیات به تنهایی نمی‌تواند دلیل وحدت مخاطب آیات با یکدیگر باشد؛ حتی دربارۀ ‌صدر و ذیل یک آیه نیز نمی‌توان آن را اثبات کرد. مسئله دیگری که وحدت سیاق را دست‌خوش اختلال می‌سازد (همان‌گونه که در کلامی از زید بن علی بن حسین٧ نیز آمده است)[٤٢٨]، اختلاف ضمیر آیات مربوط به همسران پیامبر٦ و آیۀ تطهیر است.

آنچه بیان شد، با قبولِ این فرض بود که وحدت نزول را بپذیریم و بگوییم وحدت زمان نزول، دلیل بر وحدت سیاق نیست، ولی با دقت در احادیث شأن نزول به دست

[٤٢٣]. ر.ک: قرآنشناسی (معارف قرآن، ج‌٦)، ص١٢٢.

[٤٢٤]. المنار، ج‌٢، ص٤٥١.

[٤٢٥]. العیاشی، ج‌١، ص‌١٧.

[٤٢٦]. «یوسف از این موضوع، صرف نظر کن! و تو اى زن نیز از گناهت استغفار کن، که از خطاکاران بود»؛ یوسف، آیه ٢٩.

[٤٢٧]. ر.ک: المیزان، ج١١، ص١٤٣.

[٤٢٨]. ر.ک: تفسیر قمی، ج‌٢، ص١٩٣.