تجمیع و دسته‌بندیِ دیدگاه‌های گوناگون است که نتیجۀ آن، ارائه این تفسیر از آیۀ تطهیر است که مراد از اراده در این آیه، ارادۀ تکوینی که فارغ یا نافی تشریع باشد، نیست؛ هم‌چنین ارادۀ تشریعی هم نیست (آن‌چنان که مفسران فریقین قائل به این دو نظرند)، بلکه ارادۀ تکوین در قالب تشریع است. حاصلِ این مطلب، اثبات طهارت اهل‌بیت: با اختیار خود می‌باشد که خداوند آن را به صورت قطعی بیان می‌کند.

در پژوهش حاضر، ابتدا معنای لغوی «اهل‌بیت» بررسی می‌شود و سپس با استفاده از روایات فریقین و حلّ تعارض بین آن‌ها، مصداق اهل‌بیت تعیین می‌شود. در مرحلۀ بعد، به مفهوم‌شناسیِ ارادۀ الهی پرداخته شده و سپس مفهوم ارادۀ تکوینی و تشریعیِ خداوند در این آیه بیان می‌شود.

در این تحقیق به چند پرسش، پاسخ داده می‌شود:

_ مصداق آیۀ تطهیر با وجود دو گونه روایات معارض، چه کسانی هستند؟

_ با توجه به این‌که آیۀ تطهیر در سیاق آیات مربوط به همسران پیامبر٦ واقع شده، مستند خروج مفهوم از سیاق چیست؟

_ مفهوم ارادۀ ‌خداوند در این آیه چیست و چگونه با مسئله جبر و اختیار، قابل
جمع است؟

شایان ذکر است، این نوشته ثمرۀ جست‌وجو در منابع مکتوب و نرم‌افزارهای متعدد علوم اسلامی[٣٦٩] و سپس جمع‌آوری روایات و اقوال واردشده ذیل آیۀ تطهیر و گردآوری فیش‌های[٣٧٠] تحقیقاتی متعدد بوده است.

الف) مفهوم‌شناسیِ اهل‌بیت

پیش از پی بردن به مصداق اهل‌بیت در آیۀ تطهیر، ابتدا به صورت کلی معنای لغوی دو واژۀ «اهل» و «بیت» بررسی می‌شود و سپس با توجه به روایات، معنای این دو واژه در آیۀ تطهیر مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

١. واژه‌شناسی اهل‌بیت

«اهل‌بیت» از ترکیب اضافیِ دو واژۀ «اهل» و «بیت» پدید آمده است. ابن‌فارس

[٣٦٩]. جامع التفاسیر، جامع ‌الاحادیث ٣، کتابخانه کلام اسلامی، کتابخانه اهل‌بیت:، کتابخانه دیجیتالی اسرا.

[٣٧٠]. بیش از ١٧٠٠ فیش.