توحيد از ديدگاه عقل و نقل
 
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص

توحيد از ديدگاه عقل و نقل - كريمی، جعفر؛ فرقانی، قدرت الله - الصفحة ٤٣

برهان حدوث‌ يكى از براهينى كه براى اثبات وجود خداوند متعال اقامه شده، برهان «حدوث» است. دانشمندان الهى حادث و پديده بودن جهان را دليل بر نياز آن به «ايجاد كننده» يعنى، خداوند متعال دانسته‌اند. اينان برهان خود را اين‌گونه به رشته تحرير درآورده‌اند: «جهان حادث است و هر موجود حادثى نيازمند محدِث است. پس جهان نيازمند محدث است.» سپس با نفى تسلسل، آن را چنين تكميل كرده‌اند: «پديد آورنده جهان نمى‌تواند خود، حادث باشد، همچنان كه سلسله پديده‌هاى نيازمند نمى‌تواند بدون تكيه بر يك موجود مستقل قايم به ذات موجود باشد. پس جهان بايد به‌وسيله موجودى واجب و بى‌نياز از ديگران وجود يافته باشد.» دانشمندان همچنين براى اثبات مقدمه اول- يعنى، حادث بودن جهان- به تغيير و دگرگونى‌هاى جهان استدلال نموده و آن را دليل حدوث آن دانسته‌اند. البته از آنجا كه حدوث بر دو قسم- حدوث زمانى و ذاتى- است و در برهان حدوث، عده‌اى بر قسم اول و عده‌اى بر قسم دوم تأكيد كرده‌اند، لازم است ابتدا به شرح اقسام حدوث بپردازيم: اقسام حدوث‌ ١- حدوث زمانى‌ منظور از حدوث زمانى يك موجود يعنى آن موجود پس از اين كه در برهه‌اى از زمان وجود نداشته، پا به عرصه وجود گذارده است. با توجه به اين معنا، مقصود از ايجاد كننده كسى است كه اين موجود را از عدم به‌وجود آورده و پس از آنكه در زمانى وجود