با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٩ - اعلام حالت فوق العاده در كوفه
عيدى نداريم! آنگاه با صداى بلند گريست. من گفتم: خدايت رحمت كند، مرا آگاه كن؟
گفت: دليل اين اجتماع، آمدن دو لشكر است؛ يكى پيروز و ديگرى شكست خورده و مغلوب!
گفتم: لشكر چه كسانى؟
گفت: لشكر ابن زياد كه پيروز است! و لشكر حسين بن على (ع) كه شكست خورده است!
سپس گفت: خدا كند كه سر حسين را نزد ما نياورند.
هنوز سخن او به پايان نرسيده بود كه صداى بوق به گوشم رسيد و پرچمهاى افراشته سر رسيدند. چون به اطرافم نگاه كردم ديدم كه لشكر آمد و داخل كوفه شد. [١]
اعلام حالت فوق العاده در كوفه
عبيد اللّه بن زياد با شنيدن خبر بازگشت لشكر به فرماندهى عمر سعد، فرمان داد كه هيچ كس در كوفه حق حمل سلاح ندارد. نيز از بيم شورش مردم با مشاهده حالت اسيران آل محمد (ص)، فرمان داد كه ده هزار سوار راهها، بازارها و كوچهها و خيابانها را به اشغال خود در آورند. او فرمان داد كه سرها را در وسط كجاوهها و در مقابل چشم زنان قرار دهند و در كوچه و خيابان بگردانند تا مردم بترسند و وحشت كنند. [٢]
همچنين عبيد اللّه بن زياد فرمان داد تا سر مقدس را بر نيزه كنند و در راهها و ميان قبايل كوفه بگردانند. صد هزار تن براى تماشا گرد آمدند: برخى تسليت مىگفتند و برخى ديگر تهنيت و شاد باش! [٣]
[١] . مدينة المعاجز، ج ٤، ص ١٢١.
[٢] . ر. ك. معالى السبطين، ج ٢، ص ٥٧ و روضة الشهداء، ص ٢٨٨.
[٣] . ر. ك. كامل البهائى، ص ٢٩. بر پژوهشگران آگاه پوشيده نيست كه جمعيت كوفه در آن هنگام (سال ٦١ ه. ق) بيش از سيصد هزار نفر بود. زيرا كسانى كه براى امام حسين (ع) نامه نوشتند از وجود صد هزار رزمنده خبر دادند. اگر به طور ميانگين هر نفرشان به يك خانواده سه نفرى منسوب باشد، جمعيت كوفه حدود سيصد هزار مىشود. مؤيد نظر ما سخنى است كه عمر بن خطاب در سال ٢٢ ه درباره كوفه گفت: چه چيزى از صد هزار نيرو بزرگتر است كه نه از اميرى راضىاند و نه اميرى از آنها راضى است؟ كوفه صد هزار جنگجو در خود دارد. (ر. ك. الكامل فى التاريخ، ج ٣، ص ٣٢). اين رقم مربوط به سال ٢٢ هجرى است. بنابراين بدون شك در ٣٨ سال بعد، شمار جمعيت شهر به سه برابر رسيده است.