با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٦ - باقيمانده كاروان حسينى
طرف چپ كسى كه قصد بارگاه حسينى را دارد فرود آمد، دو ركعت نماز گزارد. چنان كه نقل شده است شمارى از خاصّان اميرمؤمنان (ع) در آنجا دفن شدهاند. هنگام ديدن قبر شريف هر چه دوست داشتى بگو و چون به الحكم يعنى همان الحنّانه رسيدى، دو ركعت نماز بگزار. محمد بن ابى عمير از مفضل نقل كرده است كه گفت: امام صادق (ع) از ساختمان مايل در راه الغرى گذشت و دو ركعت نماز خواند چون پرسيدند: اين چه نمازى است؟
گفت: محل سر جدّم، حسين (ع) است. وقتى مىخواستند به كربلا بروند، آن را در اينجا گذاشتند، سپس آن را نزد عبيدالله بن زياد بردند». [١]
شيخ محمد مهدى حائرى گويد: يگانه دوران خود، مرحوم شيخ نورى گويد: در نزديكى نجف اشرف منارهاى از آجر و گچ بود كه به قائم و عَلَم موسوم بود. چون اميرمؤمنان (ع) به شهادت رسيد و ايشان را به نجف آوردند، با ديدن جنازه، قائم و عَلَم به احترام اميرمؤمنان (ع) خم شد، مانند كسى كه ركوع به جا آورد؛ و در نتيجه آن را حنّانه ناميدند.
شرافت آن مناره هنگامى افزوده شد كه سر حسين (ع) را به كوفه آوردند. چون به آنجا رسيدند پاسى از شب گذشته بود؛ و حامل سر مبارك آن را در آنجا گذاشت. اين نخستين منزلى بود كه سر حسين (ع) در راه كوفه در آن منزل كرد و غريب و تنها در آنجا ماند.
سپس در آنجا مسجدى بنا كردند و آن را حنّانه ناميدند. دعا و زيارت در آن مسجد مستحب است ... گفتهاند از آن رو حنّانه ناميده شد كه چون سر حسين (ع) را در آنجا گذاشتند، تا بامداد از آن صداى آه و ناله شنيده مىشد. والله العالم». [٢]
باقيمانده كاروان حسينى
گزارشهاى تاريخى درباره شمار باقيمانده كاروان حسينى و كسانى كه به عنوان اسير از كربلا به كوفه آورده شدند، متفاوت است. ابن سعد گويد: از كسانى كه همراه حسين بن على (ع) بودند، جز پنج نفر باقى نماندند؛ على بن الحسين كه پدر همه فرزندان
[١] . المزار، ص ٦٩؛ و ر. ك. جواهر الكلام، ج ٢٠، ص ٩٣.
[٢] . معالى السبطين، ج ٢، ص ٩٦.