با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٨ - زمان ورود كاروان حسينى به كوفه

عماد الدين طبرى گويد: آنها بيست زن بودند و امام زين العابدين (ع) در آن روز ٢٢ سال و امام باقر (ع) چهار سال داشت. اين دو در كربلا بودند و خداوند آنان را حفظ كرد.». [١]

از «فايده سوم» كتاب ابصار العين سماوى چنين بر مى‌آيد كه همسر جنادة بن حرث سلمانى نيز در ميان كاروان حسينى بود. وى مادر عمرو بن جناده نوجوان يازده ساله بود.

خانواده مسلم بن عوسجه [٢] و مادر وهب مسيحى [٣] نيز در اين كاروان بودند.

زمان ورود كاروان حسينى به كوفه‌

بيشتر منابع تاريخى نوشته‌اند كه عمر سعد در بعد از ظهر روز يازدهم كربلا را به سوى كوفه ترك گفت و باقيمانده كاروان حسينى را با خود همراه برد. با در نظر گرفتن مسافت و نيز سرعت چارپايان در آن روزگار بايد گفت كه عمر سعد و همراهانش اگر در حركت خود جدّيت به خرج داده باشند، اوّل شب دوازدهم به كوفه رسيده‌اند.

از اين رو مى‌توان گفت كه كاروان حسينى شب دوازدهم را همراه سپاه عمر سعد در يكى از منزلگاههاى بسيار نزديك به كوفه در حومه آن شهر به سر برده است.

گويا عمر سعد در ظهر روز دوازدهم همراه لشكر خود و باقيمانده كاروان حسينى وارد كوفه شد. دليل اين كار هم عامل تبليغاتى بود كه ابن زياد و اعوان و انصارش مى‌خواستند به اين پيروزى مباهات كنند و آن را به رخ مردم بكشند. شواهد تاريخى زير اين نكته را كه عمر سعد در ظهر روز دوازدهم وارد كوفه شد تأييد مى‌كند:

سهل بن حبيب شهر زورى گويد: «من در آن سال قصد حج بيت اللّه الحرام را كردم. چون به كوفه وارد شدم، ديدم كه بازارها تعطيل و دكّانها قفل است و انبوهى از مردم دسته دسته تجمع كرده‌اند. برخى پنهانى مى‌گريستند، برخى آشكارا مى‌خنديدند. من نزد پيرمردى رفتم و گفتم: اى پيرمرد! چه اتفاقى افتاده است؟ مى‌بينم كه دسته دسته جمع شده‌ايد! آيا عيدى داريد كه مسلمانان ندارند؟ او دست مرا گرفت و از جمعيت كنار كشيد و گفت: آقاى من ما

[١] . كامل بهائى، ص ٢٩٠.

[٢] . ر. ك. ابصار العين، ص ٢٢٠.

[٣] . ر. ك. امامى صدوق، ص ١٣٧.