با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٨ - اشاره
يزيد نيز با قتل امام حسين (ع) بر كفر و تشفّى خاطر خويش تصريح كرد؛ آنجا كه به اشعار ابن زبعرى تمثّل جست و گفت:
اىكاش پدرانم كه در بدر كشته شدند ناله كشتگان از دمشمشير خزرج را مىشنيدند، آنان شادى مىكردند و ديگران را در شاديشان شركت مىدادند و سپس مىگفتند: اى يزيد! دست مريزاد! ما سروران و بزرگانشان را كشتيم و اين با كشتگان بدر برابر شد.
هاشم پادشاهى را به بازيچه گرفت وگرنه، نه خبرى رسيد و نه وحيى فرود آمد.
من از خندف نيستم اگر از فرزندان احمد انتقام نگيرم. [١]
در جاى ديگر مىگويد:
هنگامى كه آن شتران هودج بسته آشكار شدند و آن سرها بر تپّههاى جيرون مشرف گرديد، كلاغ آواز داد و من گفتم: بگو يا مگو، من دَيْن خويش را از پيامبر گرفتم. [٢]
اين موارد و امثال آن بسيار فراوان است و كاشف از ميزان كينه اين شجره ملعونه نسبت به اهل بيت و شاديشان در قتل آن بزرگواران مىباشد.
امّا دليل استثناى دمشق، دوستى آنان نسبت به بنىاميّه بود. زيرا براى ساكنان اين شهر همين ننگ و زشتى بس كه باقيمانده كاروان حسينى را كنار باب السّاعات متوقّف كردند و با دف و دايره، مسرور و شادمان از قتل فرزند دختر رسول خدا و اهل بيت (ع) و اصحابش، به سوى آنان آمدند.
امّا بصره، در آن روزگار اغلب مردمش تفكّرات و گرايشهاى عثمانى داشتند، بنابراين جاى شگفتى نيست اگر كه از ديگر نقاط دنيا كه براى حسين (ع) گريستند استثنا شود. [٣]
[١] . مقتل الحسين (ع)، مقرّم ص ٣٥٧؛ و نيز ر. ك. اللهوف، ص ٢١٤.
[٢] . همان، ص ٣٤٨.
[٣] . از جمله سخنان اميرمؤمنان (ع) خطاب به اهل بصره در آن روز چنين است: «اى اهل بصره چه گمان داريد و حال آنكه بيعتم را شكستيد و دشمنم را بر ضدّ من پشتيبانى كرديد؟» آنگاه مردى برخاست و گفت گمان خير داريم و مىبينيم كه پيروز شدهاى و قدرت يافتهاى. اگر كيفر دهى سزاوار آنيم و اگر ببخشى بخشش در نزد خداوند محبوبتر است. حضرت فرمود: شما را بخشيدم و از فتنه پرهيز مىدهم. چرا كه شما نخستين رعيتى بوديد كه بيعت شكستيد و ميان اين امّت تفرقه افكنديد.» (الارشاد، ج ١، ص ٢٥٧).
عايشه، طلحه، زبير و پسرش عبداللّه و به دنبال آنها گروهى ديگر از منافقانى كه از بيعت اميرمؤمنان سرپيچى كردند، مانند عبداللّه عمر، سعد بن ابى وقاص و محمّد بن سلمه، موفق شدند اهل بصره را بفريبند و با ادّعاى مظلوميت عثمان، رأى همه آنان را به نفع خويش كسب كنند. اهل بصره در آن روزگار با على (ع) جنگيدند و حضرت در جنگ جمل شمار زيادى از آنان را به قتل رساند و اين امر موجب شد كه بيشتر ساكنانش به عثمان گرايش پيدا كنند.