توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٥ - صنعت رجوع

شاهد در اينستكه شاعر بهمين كلام برگشته و گفته است:

بلى و غيّرها الارواح و الدّيم.

و بدينوسيله سخن سابق را نقض و باطل نموده است.

كلمه [الارواح‌] يعنى رياح و بادها و [الدّيم‌] يعنى امطار و بارانهاى پى‌درپى.

نكته‌اى كه سبب بكار بردن اين صنعت شده عبارت است از اظهار تحيّر و سرگردانى گويا شاعر ابتداء از چيزى كه محقّق نيست خبر داده و سپس كه اندكى بخود آمده و افاقه پيدا كرده است اين خبر را نقض نموده و گفته است:

بلكه گذشت زمان آنرا كهنه نموده و وزش بادها و باريدن باران هاى پى‌درپى تغييرش داده است.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: لم يبلها تطاول الزمان: كلمه [لم يبلها] مشتق از [بلاء] بمعناى تغيير مى‌باشد.

و لفظ [تطاول‌] يعنى گذشتن و طولانى شدن.

قوله: و التولّه: عطف تفسير است براى تحيّر.

متن:

و منه التّورية و تسمّى الايهام ايضا و هو ان يطلق لفظ له معنيان قريب و بعيد و يراد البعيد و هى ضربان:

مجرّدة و هى الّتى لا تجامع شيئا ممّا يلائم القريب نحو:

الرّحمن على العرش استوى‌ .

و مرشحة نحو: