توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٥٠ - تشطير و اطلاق سجع بر آن

خدا قسم كه وى از دشمنان انتقام‌كشنده است بجهت محض رضاى خدا و ميل‌كننده است در طاعت و ثواب خداوند و انتظاركشنده است ثواب و پاداش الهى را.

كلمه [مرتغب فى اللّه‌] يعنى راغب و مايل است در آنچه به آن اقرار دارد كه عبارت باشد از رضوان و خشنودى حقتعالى و لفظ [مرتغب‌] يعنى منتظر ثواب او ميباشد يا از عقاب او ترسان و بيمناك ميباشد

شاهد در اينستكه شطر اوّل سجعى است مبتنى بر ميم و شطر دوّم سجعى است مبتنى بر [باء] و ايندو با هم مخالف ميباشند.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: و تعظيما له: ضمير در [له‌] به قرآن راجع است.

قوله: هدير الحمام: كلمه [هدير] آواز كبوتر را گويند.

قوله: انّما الكلام فى اسماء اللّه: يعنى اين كلام و نزاع در موقوف بودن اطلاق بر اذن شرعى تنها در اسماء اللّه است نه مورد ديگر.

قوله: فغلط و تصحيف: در برخى از نسخ كه بنظر ميرسد اصح باشد لفظ [فغلط] نيست بلكه [فتصحيف‌] ميباشد و بهرصورت مقصود از [تصحيف‌] تغيير شكل كلمه ميباشد.

قوله: يأباه الطبع: زيرا طبق آن لفظ بيت اشاره دارد به آنچه با مقام صحبت منافات دارد بخلاف عبارت اوّل زيرا مفاد عبارت اوّل اينستكه چقماق او بواسطه ممدوح صاحب آتش شده پس از انعدام و زوال آتش و اين معنا مشتمل بر مدح ممدوح است ولى عبارت دوّمى مقتضى است كه چقماق او اصل آتش را دارا است منتهى بواسطه ممدوح بكمال‌