توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٨ - صنعت توريه(ايهام)
اراده شده ولى در عين حال امرى كه با معنا قريب تناسب دارد يعنى بنا نمودن و ساختن با آن مقرون گرديده.
البتّه مخفى نماند آنچه گفته شد مبتنى است بر رأى مشهور بين مفسّرين كه آيه شريفه را اينگونه تفسير كردهاند ولى مطابق با تحقيق بايد بگوئيم آيه شريفه در مقام تمثيل و تصوير عظمت حقتعالى و آگاه نمودن عباد بر كنه جلالش مىباشد بدون اينكه مرتكب تكلّفى شده و براى مفردات آن معناى حقيقى يا مجازى را سراغ نمائيم.
شرح فارسى:
توضيح
قوله: على قرينة خفيّة: قيد [خفيّه] بخاطر آنستكه اگر قرينه جليّه باشد توريه تحقّق نمىيابد چه آنكه در توريه شرط است معناى قريب معناى بعيد را ستر نمايد و باجلى بودن قرينه ابدا اين امر محقّق نميشود.
قوله: على الرّحمن على العرش استوى : آيه (٥) از سوره طه.
قوله: و السّماء بنيناها بايد : آيه (٤٧) از سوره الذّاريات.
قوله: و هذا مبنى على ما اشتهر: مشاراليه [هذا] كون المراد من الاستواء الاستيلاء و من الايد، القدرة ميباشد.
متن
و منه الاستخدام و هو ان يراد بلفظ له معنيان احدهما ثم يراد بضميره الآخر او يراد باحد ضمير به احدهما ثم يراد بالآخر الآخر.
فالاوّل كقوله:
|
اذا نزل السماء بارض قوم |
و عيناه و ان كانوا غضابا |