توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٨٠ - شرط تحقق يافتن حسن بواسطه صنايع لفظى

حريرى شخصى است مقاماتى يعنى داراى قوّه‌اى استكه الفاظ مستحسنه را مطابق معانى تقديرى و خيالى برشته تحرير مى‌آورد نه آن‌كه بتواند الفاظ بديع را طبق معانى واقعيّه انشاء نمايد چه آنكه كتاب مقامات كه اثر وى هست جامع حكايات و قضاياى خيالى و تقديرى است نه واقعى و حقيقى و بعبارت ديگر:

كتاب وى بمقتضاى اراده و تخيلات او نوشته شده و معانى الفاظ در اين كتاب تابع الفاظى است كه وى اختيار نموده وهمّ و غرض او در اين كتاب رعايت وجوه و صنايع لفظى است و به تبع آن معانى را نيز در نظر گرفته است و چقدر فرق است بين چنين كتاب و كتابى كه كاتبش مأمور بوده قضاياى واقعيّه را كما هو فى الواقع انشاء و تحرير نمايد و در مقام ترجيح بين صاحب بن عبّاد و صابى چقدر نيكو گفته شده:

صاحب بن عبّاد مكتوباتش مطابق آنچه اراده و تخييل كرده است بوده ولى صابى آنچه را بوى امر ميشد مى‌نوشت و بين ايندو حالت فاصله بسيار است فلذا وقتى صاحب بن عبّاد به قاضى نوشت: