توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٨ - مثال لف و نشر مجمل

شده نه صاحبش.

البتّه بايد توجّه داشت كه در اين قسم از لف و نشر ترتيب و عدم ترتيب متصوّر نيست و به تعبير ديگر: لف و نشر مرتّب و غير مرتّب تنها در قسم اوّل كه مفصّل باشد قابل تصوّر مى‌باشد.

تذكر

يكى از اقسام لف و نشر كه بسيار غريب و عجيب مى‌باشد اينستكه در لف دو شى يا اشيائى را كه مصاديق متعدّدى دارند و سپس در يك نشر آنچه را كه متعلّق به آحاد و افراد آنها است ذكر مى‌كنند چنان‌چه مى‌گوئى:

الرّاحة و التّعب و العدل و الظلم قد سدّ من ابوابها ما كان مفتوحا و فتح من طرقها ما كان مسدودا.

يعنى: راحتى و مشقّت، عدالت و ظلم از ابواب اينها آنچه مفتوح بود بسته شده و از طرق و راههاى آن آنچه بسته بود باز شده است.

در اينمثال [راحت‌] و [تعب‌] لف اوّل بوده و [عدل‌] و [ظلم‌] لف دوّم مى‌باشند.

و جمله [قد سدّ من ابوابها الخ‌] نشر واحدى است كه در آن آنچه مربوط به دو لفّ هست ذكر گرديده است چه آنكه جمله [قد سدّ من ابوابها ما كان مفتوحا] راجع است به [راحة] در لف اوّل و به [عدل‌] در لفّ دوّم و جمله [فتح من طرقها ما كان مسدودا] راجع است به تعب در لف اوّل و به [ظلم‌] در لفّ دوّم.