توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٠٤ - انواع سرقت و اخذ

است بگوئيم مراد شاعر اينستكه زمان نسبت به هلاكت ممدوح بخل ميورزد.

و وجه بطلان اين انتقاد آنستكه:

زمان اگرچه نسبت به وجود ممدوح سخاوت از خود نشان داده و معناى سخاوت بذل به غير است و على القاعده بعد از بذل شئ مبذول در تصرّف باذل نيست ولى بايد بگوئيم:

اين بيان نسبت بوجود جارى است امّا نظر به اعدام و افناء ممدوح صحيح است بگوئيم:

اين امر در تصرّف زمان باقى بوده و زمان مى‌تواند هم نسبت به آن سخاوت كرده و ممدوح را اعدام كند و هم بخل ورزيده و از اهلاك او خوددارى كند.

جواب‌

اين تقرير بدون دليل و قرينه است و هيچ مدركى براى اينمعنا وجود ندارد و بفرض آنرا صحيح دانسته و بپذيريم بايد بگوئيم:

مصراع ابو تمام باز اجود و بهتر است زيرا از مثل اينگونه تكلّفات مستغنى ميباشد.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: اغارة و مسخا: وجه تسميه آن به اغاره اين است كه قائل دوّم كلام غير را بر عليه او تغيير داده است و ناميدنش به مسخ به خاطر آنستكه صورت نظم غير را به صورت ديگر مبدّل ساخته.

قوله: كحسن السّبك: مقصود از آن خلوّ از تعقيد لفظى و