توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٢٠ - اقسام رد العجز على الصدر در نظم بصورت مثال

مى‌كند راجع است و كلمه [قليلا] صفت مؤكّده است زيرا معناى [قلّت‌] از اضافه [تعريج‌] به [ساعة] فهميده ميشود و يا ميتوان گفت صفت مقيّده است يعنى: لم يكن الّا تعريجا قليلا فى ساعته.

و كلمه [قليلها] مرفوع است تا فاعل براى [نافع‌] باشد و ضمير مجرورى آن به ساعت عود مى‌كند و بدين ترتيب معنا چنين ميشود:

اندكى اقامه نمودن در ساعت براى من نافع بوده و آتش نشاط و شوق من را تسكين مى‌بخشد.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: او حشوه: كلمه [حشو] يعنى وسط و ضمير مجرورى در آن به مصراع اوّل راجع است.

قوله: من ضرب اربعة: مقصود از [اربعة] چهار صورت ذيل ميباشد:

١- دو لفظ متقابل مكرّر باشند.

٢- دو لفظ متقابل متجانس باشند.

٣- دو لفظ متقابل ملحق به متجانس باشند از جهت اشتقاق.

٤- دو لفظ متقابل ملحق به متجانس باشند به سبب شبه اشتقاق.

قوله: فى اربعة: منظور از [اربعه‌] چهار صورت ذيل ميباشد:

١- لفظ مقابل آنچه در عجز بيت واقعست در صدر مصراع اوّل ميباشد.