توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٩٥ - جناس مذيل

مصنّف از اينقسم (قسمى كه رحف زائدش بيش از يك حرف است) تنها صورتى را بيان نمود كه حروف زيادى در آخر احد اللّفظين آمده است و متعرض صور ديگر آن نشد.

سپس مصنّف گويد:

و اگر لفظ متجانسين در انواع حروف با هم مختلف بودند شرط است كه اختلاف به بيش از يك حرف صورت نگيرد.

شارح گويد:

و در غير اينصورت تشابه بين آندو بعيد گشته و تجانس باقى نميماند مانند:

دو لفظ: نصر و نكل.

چنانچه ملاحظه مى‌كنيم ايندو تنها در حرف اوّل با هم تجانس داشته كه [نون‌] باشد و تخالفشان در دو حرف بعدى است لذا تشابه تجانسى با هم ندارند.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: و التفت السّاق بالسّاق الخ‌ : آيه (٢٩) از سوره قيامت.

قوله: نكل: يعنى امتناع نمود.

متن‌

ثم الحرفان ان كانا متقاربين سمّى مضارعا و هو امّا فى الاوّل نحو:

بينى و بين كنى ليل دامس و طريق طامس.

او فى الوسط نحو قوله تعالى: