توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٧ - جناس محرف

و بايد توجّه داشت كه حرف مشدّد در حكم حرف مخفّف است.

و مانند كلامى ديگر از اهل لسان:

البدعة شرك الشرك.

جناس محرف‌

شارح گويد:

عبارت [و ان اختلفا] در متن يا عطف است بر كلام سابق وى كه گفته بود:

و التام منه ان يتّفقا و تقدير كلام ميشود:

و التام منه ان يتّفقا كذا و كذا و ان اختلفا ...

و يا عطف است بر محذوف و تقدير چنين است:

هذا ان اتّفقا فيما ذكر و ان اختلفا اى لفظا المتجانسين.

و بهرصورت مقصود اينستكه:

دو لفظ متجانس اگر با يكديگر تنها در هيأت حروف اختلاف داشته امّا در نوع و عدد و ترتيب با هم موافق باشند جناس را محرّف خوانند زيرا هيئت احد اللّفظين از هيئت ديگرى انحراف پيدا كرده است.

سپس مى‌گويد:

اختلاف در هيئت گاهى بواسطه اختلاف در حركت است همچون قول اهل لسان كه گفته‌اند:

جبّة البرد جنّة البرد (جبّه و جامه‌اى كه از برد است حافظ انسان از سرما است).