تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٢ - تفسير برجهاى آسمانى

هر دو عربى است، و هميشه پيامبر ص در آغاز سوره‌هاى قرآن در آيه‌ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌ اين نام را براى آنها بيان مى‌كرد، بنا بر اين هدف آنها جز بهانه- جويى و سخريه نبوده است.

جمله بعد نيز گواه اين حقيقت است، زيرا آنها مى‌گويند: آيا ما مطيع فرمان تو شويم و به دستور تو سجده كنيم (أَ نَسْجُدُ لِما تَأْمُرُنا).

اما به حكم آنكه تبليغات رهبران الهى تنها در دلهاى آماده اثر مى‌گذارد كوردلان لجوج نه تنها بهره‌اى نمى‌گيرند بلكه بر نفرتشان افزوده مى‌شود، چرا كه آيات قرآن همچون دانه‌هاى حيات بخش باران است كه در باغ سبزه و گل مى‌روياند و در شوره‌زار خس! لذا جاى تعجب نيست كه بگويد:" وَ زادَهُمْ نُفُوراً" [١]

*** آيه بعد در حقيقت پاسخى است به سؤال آنها كه مى‌گفتند رحمان چيست؟- هر چند آنها اين سخن را از روى سخريه مى‌گفتند اما قرآن پاسخ جدى به آنها مى‌گويد- مى‌فرمايد:" پر بركت و با عظمت است آن خدايى كه در آسمان برجهايى قرار داد" (تَبارَكَ الَّذِي جَعَلَ فِي السَّماءِ بُرُوجاً).

" بروج" جمع" برج" در اصل به معنى" ظهور" است، و لذا آن قسمت از ديوار اطراف شهر يا محل اجتماع لشگر را كه بلندتر و آشكارتر است" برج" مى‌نامند، و نيز به همين دليل هنگامى كه زن زينت خود را آشكار سازد" تبرجت المرأة" مى‌گويند.

---

[١] بنا بر اين فاعل" زاد" همان امر به سجده است كه اثر معكوس در آن بيماردلان گذاشت، هر چند بعضى از مفسرين نقل كرده‌اند كه پيامبر (ص) بعد از اين سخن سجده كرد و مؤمنان نيز سجده كردند و اين سبب دورى بيشتر آنها گشت، بنا بر اين فاعل زاد سجده است اما معنى اول صحيحتر به نظر مى‌رسد.