تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٢ - نكته نقش دوست در سرنوشت انسان
تشنه بازگرداند و در گرداب بدبختى فرو برد.
" ذكر" در جمله بالا معنى وسيعى دارد و تمام آيات الهى را كه در كتب آسمانى نازل شده شامل مىشود، بلكه هر چيز كه موجب بيدارى و آگاهى انسان باشد در آن جمع است.
و در پايان آيه مىگويد:" شيطان هميشه مخذول كننده انسان بوده است" (وَ كانَ الشَّيْطانُ لِلْإِنْسانِ خَذُولًا).
چرا كه انسان را به بيراههها و مناطق خطر مىكشاند و بعد او را سرگردان رها كرده و به دنبال كار خود مىبرد.
بايد توجه داشت كه" خذول" صيغه مبالغه است و به معنى بسيار مخذول كننده.
حقيقت خذلان اين است كه كسى دل به يارى ديگرى ببندد ولى او درست در لحظات حساس دست از كمك و ياريش بردارد.
در اينكه جمله اخير (كانَ الشَّيْطانُ لِلْإِنْسانِ خَذُولًا) گفتار خداوند است به عنوان هشدار براى همه ظالمان و گمراهان و يا دنباله گفتار اين افراد حسرت زده در قيامت است، مفسران دو تفسير ذكر كردهاند، و هر دو با معنى آيه متناسب است ولى گفتار خدا بودن تناسب بيشترى دارد.
نكته: نقش دوست در سرنوشت انسان
بدون شك عامل سازنده شخصيت انسان- بعد از اراده و خواست و تصميم او- امور مختلفى است كه از اهم آنها همنشين و دوست و معاشر است، چرا كه انسان خواه و ناخواه تاثير پذير است، و بخش مهمى از افكار و صفات اخلاقى خود را از طريق دوستانش مىگيرد، اين حقيقت هم از نظر علمى و هم از طريق تجربه