تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧٠ - تفسير حركت زمين- يك معجزه علمى قرآن

ساختند، هر چند ارباب كليسا شديدا آنها را محكوم كرده و تحت فشار گذاشتند!.

ولى قرآن مجيد حدود يكهزار سال قبل از آنها، پرده از روى اين حقيقت برداشت، و حركت زمين را به صورت فوق به عنوان يك نشانه توحيد مطرح ساخت.

بعضى از فلاسفه اسلامى در عين قبول تفسير دوم يعنى اشاره به حركت كوه‌ها در اين جهان، آيه را ناظر به" حركت جوهرى" اشياء دانسته‌اند و آن را هماهنگ و مؤيد نظريه معروف حركت جوهرى مى‌دانند [١] در حالى كه تعبيرات، آيه با آن سازگار نيست، زيرا تشبيه به حركت ابرها تناسب با حركت در مكان (حركت در اين) دارد نه حركت در جوهر، بنا بر اين ظاهر آيه فقط يك تفسير را مى‌پذيرد و آن حركت ميكانيكى زمين (به دور خويش يا به دور خورشيد) است.

[١] منظور از" حركت جوهرى" آنست كه اشياء عالم ماده علاوه بر تغييرات مختلفى كه در كيفيت و كميت و مكان و مانند آن پيدا مى‌كند حركتى در درون ذات دارند، يعنى ذات آنها يك وجود سيال و متحرك است، و تغييرات ظاهرى پرتوى از تغييرات مستمر درونى آنها است، و به تعبير ديگر ما دو نوع وجود داريم كه ذاتا با هم مختلفند، وجود ثابت (وجود ما وراء مادى) و وجود سيال و متحرك (وجود مادى) و مهمترين دليل بر اثبات اين نظريه را مساله زمان داشتن موجودات مادى و همچنين جدايى ناپذيرى تغييرات ظاهرى از تغييرات درونى دانسته‌اند كه شرح آن از موضوع بحث ما خارج است.