تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٤٤ - ٢- مرگ و حيات در منطق قرآن
روايات فراوانى در كتب شيعه و اهل سنت، در اين زمينه آمده است كه پيامبر ص (و امامان) سخن كسانى را كه بر آنها از دور و نزديك سلام مىدهند مىشنوند، و به آنها پاسخ مىگويند، و حتى اعمال امت را بر آنها عرضه مىدارند [١] در حديثى كه در صحيح بخارى در مورد داستان جنگ بدر آمده چنين مىخوانيم: بعد از شكست كفار و پايان گرفتن جنگ، پيامبر ص با جمعى از يارانش به كنار چاهى آمد كه اجساد كشتگان مشركان را در آن افكنده بودند، و آنها را با نامهايشان صدا زد و گفت:" آيا بهتر نبود كه شما اطاعت خدا و پيامبرش را مىكرديد؟ ما آنچه را خدا وعده داده بود يافتيم، آيا شما آنچه را پروردگارتان وعده داده بود يافتيد"؟! در اينجا عمر گفت: اى رسول خدا! تو با اجسادى سخن مىگويى كه روح ندارند، رسول اللَّه فرمود:
و الذى نفس محمد بيده ما انتم باسمع لما اقول منهم:
" سوگند به كسى كه جان محمد در دست او است، شما نسبت به آنچه مىگويم از آنها شنواتر نيستيد" [٢] در سرگذشت جنگ جمل مىخوانيم كه بعد از شكست اصحاب جمل، على ع در ميان كشتگان عبور مىكرد به كشته" كعب بن سور" قاضى بصره رسيد فرمود او را بنشانيد او را نشاندند، فرمود: واى بر تو اى كعب! علم و دانش داشتى اما براى تو سودى نداشت و شيطان تو را گمراه كرد و به آتش دوزخ فرستاد [٣] در نهج البلاغه نيز مىخوانيم به هنگامى كه على ع از صفين بازمىگشت
[١] براى توضيح بيشتر به كتاب" كشف الارتياب" نوشته سيد محسن امين عاملى صفحه ١٠٩ مراجعه فرمائيد.
[٢] صحيح بخارى ج ٥ صفحه ٩٧ (باب قتل ابو جهل).
[٣] شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد جلد ١ صفحه ٢٤٨.