تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١ - تفسير همه پيامبران چنين بودند
اين احتمال نيز وجود دارد كه منظور آزمودن عمومى مردم به وسيله يكديگر است، چرا كه افراد از كار افتاده و ناتوان و بيمار و يتيم و دردمند، آزمونى هستند براى اقويا و افراد سالم و تندرست، و به عكس افراد تندرست و قوى، آزمونى هستند براى افراد ضعيف و ناتوان، آيا گروه دوم راضى به رضاى خدا هستند؟
و آيا گروه اول وظيفه و تعهد انسانى خود را در برابر گروه دوم انجام مىدهند يا نه؟
و از آنجا كه اين دو تفسير با هم منافاتى ندارند ممكن است هر دو در مفهوم وسيع آيه كه امتحان مردم به وسيله يكديگر است جمع باشد.
و به دنبال اين سخن، همگان را مورد خطاب قرار داده و سؤال مىكند:
" آيا صبر و شكيبايى پيشه مىكنيد"؟ (أَ تَصْبِرُونَ).
چرا كه مهمترين ركن پيروزى در تمام اين آزمايشها صبر و استقامت و پايمردى است، صبر و استقامت در برابر هوسهاى سركشى كه مانع از قبول حق مىشود، صبر و استقامت در برابر مشكلاتى كه در آنجا وظائف و اداء رسالتها وجود دارد، و همچنين شكيبايى در برابر مصائب و حوادث دردناك كه زندگى انسان به هر حال خالى از آن نخواهد بود.
خلاصه تنها با نيروى پايدارى و صبر است كه مىتوان از عهده اين امتحان بزرگ الهى برآمد [١] و در پايان آيه به عنوان يك هشدار مىفرمايد:" پروردگار تو همواره بصير و بينا بوده و هست" (وَ كانَ رَبُّكَ بَصِيراً).
مبادا تصور كنند چيزى از رفتار شما در برابر آزمونهاى الهى از ديده بينا و موشكاف علم خداوند مكتوم و پنهان مىماند، او همه را دقيقا مىداند و مىبيند.
[١] براى توضيح بيشتر درباره آزمايشهاى الهى، و هدف اين آزمايشها، و ساير مشخصات آن در جلد اول تفسير نمونه ذيل آيه ٥٥ سوره بقره مشروحا بحث كردهايم.