١٥٣-- ٢٦. هركس از نفس خويش حساب كشيد، سود برد و هركس از آن غفلت نمود، زيان ديد و هركس بيمناك شد، ايمن گشت و هركس عبرت گرفت، بديد و هركس ديد، فهميد و هركس فهميد، دانست و دوست انسان نابخرد، در رنج و زحمت است.

سيد رضى‌[١] رضى الله عنه مى‌گويد: اگر در اين عبارت، فقط همين جمله آخر بود، مرا از نورهاى درخشان و حكمت‌هاى رسا كفايت مى‌كرد و شگفت نيست كه حكمت از چشمه‌اش جارى شود و بلاغت در بوستانش برويد.

١٥٤-- ٢٧. حجّاج بن يوسف دانشمندان را گرد آورد و از آنان درباره قضا و قدر پرسيد، پس يكى از آنان گفت: شنيدم اميرمؤمنان على بن ابيطالب مى‌گويد:

اى آدمى‌زاده، آن كه راه را براى تو باز نهاده است، بر تو تنگ نگيرد.

و ديگرى گفت: شنيدم كه على عليه السلام مى‌گويد: اگر خطا بر خطاكار واجب و حتمى باشد، حكم به قصاص او ظلم است.

و ديگرى گفت: شنيدم كه مى‌فرمايد: هرچه خير باشد به فرمان و معلوم خداست و هرچه شرّ باشد معلوم خداست، اما به فرمان او نيست.

حجّاج گفت: آيا همه اينها گفته ابو تراب است؟! بى‌گمان همه از يك آبشخور زلال برگرفته شده‌اند.

١٥٥-- ٢٨. اى آدميزاده، غم روزى را كه نيامده بر امروز ميفزاى كه اگر آن روز از عمر تو باشد، خدا روزيت را مى‌رساند.

١٥٦-- ٢٩. خطاب به فرزندش: خداى عزّ و جلّ، اخلاق نيكو را رشته ميان خود و بندگانش قرار داده است، پس لازم است هريك از شما به خلق و خويى چنگ‌

[١]. گردآورنده نهج البلاغه( م ٤٠٦ ق).