چشم تماشا (ترجمه نزهة الناظر و تنبيه الخاطر) - الحُلواني، حسين بن نصر؛ مترجم عبدالهادي مسعودي - الصفحة ١١ - انگيزه تأليف
امامان عليهم السلام ياد مىشود، رنگ چهره منافقان و كافران دگرگون شود و اگر اندرزى نيكو يا حكمتى رسا و يا عبارتى برجسته و خطبهاى نمايان و نوشتهاى شيوا برايشان روايت كنى، خشم گيرند و مىگويند: «من و امثال من چنين خبرى نشنيدهايم» و من مىگويم: «اگر به ديده انصاف بنگرى و از زورگويى و مخالفت كناره بگيرى، خواهى دانست كه آنچه شنيدهاى نمى از يمى و كمى از فراوان است».[١] حلوانى، سياستهاى كهنه بنىاميه را زمينهساز جريانهاى عصر خويش مىداند.
او به سياست عبدالملك بن مروان اشاره مىكند كه همچون سلف بدكار خويش معاويه و به عنوان يكى از دو خليفه اصلى در دولت نود ساله بنىاميه، تمام تلاش خويش را در خاموش كردن نور علوى به كار برد و شواهدى نيز ارائه مىدهد همچون شيوه تحديث و نام بردن به كنايه حسن بصرى از امام على عليه السلام كه چون قصد حديث گفتن از اميرالمؤمنين على عليه السلام داشت، از بيم بنىاميّه مىگفت: قال أبو زينب.[٢] حلوانى استمرار اين جريان را موجب نسبت دادن فضايل و مناقب و حتى سخنان شيوا و بليغ اهل بيت عليهم السلام به رقيبان و دشمنان ايشان دانسته و سخنان ادبى ابن مقفع زنديق و جاحظ عثمانى و تابعان و همراهان و موافقان و همگنان اينان را زمينه آن خوانده است تا كلمات گهربار على عليه السلام و فرزندان بزرگوارش را به چنين اشخاصى نسبت دهند و شايد كه برخى از آنان هم در اقتباس آشكار و پنهان از سخنان امير بيان على عليه السلام متّهم باشند.[٣] او به صراحت اعلام مىدارد كه قصد كلى، اطفاى نور الهى و انهدام آثار اهل بيت عليهم السلام است، اگرچه خدا از خاموش شدن نور خود ابا دارد. حلوانى سپس عبارت سيد رضى (ره) را در تأييد گفته خود نقل مىكند كه اين دشمنان را به دو
[١]. ر. ك: ص ١٧ مقدّمه مؤلّف.
[٢]. همان.
[٣]. نك: صفحه پايانى كتاب آنجا كه مىگويد: و هر كس كتابهاى ريحانى و رسالههاى او را تورّق كند مىداند كه همه آنها از خطبهها ورسالهها و اندرزها و حكمت و آداب امامان عليهم السلام است.