٠.{٠ خجسته است خداوند بلندمرتبه و باعظمت آن كه در شُكوه و جاودانگى ، يگانه است ؛ ٠} {٠ خداوندى كه مرگ را ميان همه آفريدگان ، يكسان قرار داد و همه آنها در گروِ فنايند . {٠ دنياى ما فانى است ، اگر چه به آن علاقه داشته باشيم و مدّتى طولانى از آن ، بهره مند باشيم . ٠} {٠ هان كه دل سپردن به سراى فريب و فنا خود ، موجب رنج است . ٠} {٠ و مقيم كوى دنيا ، ناگزير است كه زود از آن ، كوچ كند اگر چه بر ماندن ، حريص باشد . ٠}

[١] مؤلّف أدب الحسين عليه السلام و حماسته مى گويد : به ديوان منسوب به امام شهيد ، سرور آزادگان و شهيدان ، حسين بن على بن ابى طالب ـ كه درودهاى خدا بر آن دو باد ـ در كتاب خانه بايزيد ، كنار مسجد جامع بايزيد استانبول ، دست يافتم كه در ضمن چند رساله خطّى بود و بيشتر رساله هاى ياد شده ، به قرن هشتم هجرى مربوط بودند. نسخه ياد شده هم تاريخ نداشت و كاتب و گردآورنده اش هم معلوم نبود ؛ امّا شيوه خطّش گواه قدمت آن بود . عنوان ديوان ، اين بود : «للإمام حسين بن على» ؛ امّا در فهرست كتاب خانه از آن به «نصح الأبرار» ياد شده بود. پس از گذشت مدّتى ، به نسخه ديگرى از ديوان دست يافتم كه عنوانش پس از بسم اللّه ، اين بود : «كتاب المخمّسات من تصنيف السعيد الشهيد المرحوم المغفور بالرحمة الواسعة و الكرامة الجامعة حسين بن علىّ بن أبى طالب ـ كرّم اللّه وجهه و رضى اللّه عنهما ـ ». ترتيب شعرهاى آن، بر حسب قافيه، الفبايى بود و در آخر نسخه، اين رباعى به زبان تركى آمده بود : {٠ حق تعالى رحمتى گلسون اكا بويازان مسكينى دعادن اكا! ٠} {٠ فاعلاتُن فاعلاتن فاعلون نفس الدن گورنجه لولدوق زبون ٠} {٠ [رحمت خداوند متعال، شامل حالِ اين نويسنده مسكينِ دعاگو باد! ٠} {٠ فاعلاتُن فاعلاتن فاعلن تا جان از دست برود] . ٠} نسخه نخست را استنساخ كردم و به اختلاف دو نسخه هم اشاره نمودم . به نظرم، اين ، از دستاوردهايى است كه هيچ گنج دنيوى با آن، قابل مقايسه نيست . پس از آن كه در سال ١٣٩١ هجرى، براى مبارزه با رژيم حاكم بر ايران، به وطن باز گشتم ، از پژوهشگران ، در باره ديوان ياد شده پرسيدم . گفتند كه نه آن را ديده اند و نه در باره اش شنيده اند ؛ امّا خودم آن را در ناسخ التواريخ و همين طور در ديوان المعصومين مدرّس خيابانى پيدا كردم و ديدم كه به زين العابدين امام سجّاد عليه السلام نسبت داده شده است . موضوع را با فقيه نسب شناس ، علّامه آية اللّه سيّد شهاب الدين مرعشى در ميان گذاشتم . وى گفت كه ديوان ياد شده ، در بمبئى هند، چاپ شده است و يك نسخه از آن را هم به من داد . در آغاز آن آمده است : «هذا هو الديوان الذى ينسب إلى إمام العارفين و سيّد الساجدين ، جمعها و ألّفها محمّد بن الحسن الحُرّ العاملى ، نشره ملك الكُتّاب الميرزا محمّد الشيرازى فى ١٣١٧ الهجرية ، بخطّ الميرزا داوود الشيرازى» . به كتاب هاى معجم و تراجم مراجعه كردم و ديوان را در زمره تأليفات حُرّ عاملى نيافتم و حتّى او در كتاب خودش أمل الآمل فى علماء جبل عامل هم در شرح حال خود و تأليفاتش، از آن ، يادى نكرده است . همين طور در ميان علماى شيعه ، كسى را پيدا نكردم كه بيتى از ديوان ياد شده را به امام سجّاد عليه السلام نسبت بدهد و سپهر در ناسخ التواريخ و مدرّس خيابانى در ديوان المعصومين هم به انتساب ديوان به امام سجّاد عليه السلام اعتماد نكرده اند. فقط ديوان چاپ بمبئى ـ كه التحفة السجاديّة نام دارد ـ به امام سجّاد عليه السلام منتسب شده است. اين اثر به قطب الدين زين العابدين هم نسبت داده شده است . با اين وصف ، من به دو نسخه خطّى قديمى كتاب خانه بايزيد استانبول اعتماد كردم كه اين ديوان را به امام شهيد ، حسين بن على بن ابى طالب عليه السلام ، منسوب نموده است . اين است آنچه من يافتم و تحقيق كردم، البّته خداوند، به حقيقت امور، آگاه تر است