دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاریخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٢١
پنج . محتواى اشعار منسوب به امام عليه السلام
در يك بررسى اجمالى مى توان موضوعات و مفاهيم اشعار منسوب به امام حسين عليه السلام را ـ كه در فصل هشتم آمده اند ـ چنين دسته بندى كرد:
الف ـ توحيد و خداشناسى
امام عليه السلام در برخى اشعار ، آدمى را به بى نيازى از مخلوق و نياز بردن به درگاه خالق و روزى خواستن از خداوند ، دعوت مى كند(١٤) . [١]
ب ـ آخرت و زندگىِ پس از مرگ
در پنج قطعه از اشعار منسوب به امام حسين عليه السلام ، به مرگ و آخرت ، توجّه داده شده است و اين موضوعات در اين اشعار ، جلب توجّه مى كند: عبرت گرفتن از مرگ(١)، عبرت گرفتن از قبرستان(٢)، فانى بودن دنيا(١٢)، برترى مرگ بر زندگى ننگين(١١ و ١٦).
ج ـ مناجات
يك قطعه از اشعار منسوب ، مناجات با پروردگار است(٢٨) و با تعبير: «يا ربّ ، يا ربّ ! أنت مولاه» آغاز مى شود.
د ـ توجّه به ارزش هاى اخلاقى
در دو قطعه از اشعار ، سفارش هاى كلّى اخلاقى است (١٩ و ٢٠) و چند قطعه به نكوهش آزمندى (١٦)، زراندوزى (١٦) و دست نيازْ دراز كردن به سوى ديگران (١٣) اختصاص دارد و در يك قطعه، از بخشش، ستايش شده است (٦).
ه ـ مدايح
امام عليه السلام در قطعه شعرى ، پدر بزرگوار خويش را مى ستايد(٤)، در يك قطعه ، افتخارات خاندان خود را بيان مى كند(٣) و در چند قطعه نيز رَباب و سَكينه(٥) و برادرش حسن عليه السلام (٩) و برادرش عبّاس عليه السلام (٨) و حُرّ بن يزيد رياحى(٧) را مى ستايد .
[١] شمارهاى داخل پرانتر، مربوط به شماره قطعه هاى شعر در فصل هشتم است .