دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاریخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤١٥
دو. ديوان هاى مستقل
بجز منابع ياد شده ـ كه نويسندگان آنها اشعارى از امام حسين عليه السلام را در ضمن كتاب خود ، گرد آورده اند و ظاهرا قصد استقصا و جمع آورى كامل را نداشته اند ـ ، كتاب هايى نيز با عنوان «ديوان» به اشعار امام حسين عليه السلام اختصاص يافته است كه از آن جمله، به اين موارد مى توان اشاره كرد : ١ . ديوان الإمام الحسين عليه السلام ، كه دو نسخه در كتاب خانه «بايزيد» استانبول دارد و قدمت نسخه آن به حدود قرن هشتم هجرى بر مى گردد. اين دو نسخه را نويسنده كتاب أدب الحسين عليه السلام و حماسته ، ديده و اشعار آن را در كتاب خود ، آورده است . تعداد اشعار اين ديوان ، ١٤٦ بيت است . گفتنى است همين ديوان در يمن با عنوان ديوان الإمام السّجاد عليه السلام به سال ١٣١٧ق ، به چاپ رسيده است. ٢ . القول الحَسَن فى شعر الحسين عليه السلام ، از عبد القادر الناصر . نسخه اى از اين ديوان در كتاب خانه عارفْ حكمت ، در مدينه منوّره، به شماره ٢٢٧ دواوين، در سى برگ ، موجود است. كتابى به همين نام از ابن حَجّاج (شاعر شيعى) نيز گزارش شده است و احتمال دارد كه اين دو، متفاوت باشند. ٣ . ديوان الإمام الحسين بن على بن أبى طالب عليهما السلام ، از محمّدحسين بن محمّدباقر بيرجندى . علّامه شيخ آقا بزرگ تهرانى در الذريعة ، از اين كتاب ، ياد مى كند. ٤ . ديوان الإمام الحسين عليه السلام ، از محمّد بن عبد الرحيم مارِدينى ، كه در بيروت به سال ٢٠٠٢م ، به چاپ رسيده است. در اين ديوان ، ٥٤ قطعه شعر در ٢٩٣ بيت ، گردآورى شده است . يادآورى مى شود كه اين ديوان را آقاى اميرهوشنگ دانايى به فارسى برگردانده و در سال ١٣٨١ش ، توسّط مؤسّسه فرهنگى موعود ، در تهران ، به چاپ رسيده است .