لوح حضرت زهرا - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ١٤٠ - مراد از عفرِیت مستکبِر
معروفترِین صابئان، شخصِی به نام «عمران صابِی»[١] بود که در
→ را پِیرو حضرت ِیحِیِی پِیغمبر علِیه السلام دانسته و کتاب خود را نِیز نازل شده بر اِیشان مِیدانند، (المِیزان فِی تفسِیر القرآن، ج١٤، ص٣٥٨). لازم به ذکر است که مرکز آنها سابقاً شهر حرّان در عراق بود، سپس به مناطق دِیگرِی از عراق و خوزستان پخش شدند. هم اکنون گروهِی از آنان در اهواز و بعضِی از مناطق دِیگر به سر مِیبرند.
[١] عِمران صابِی ِیکِی از متکلمان حرانِی در عهد مأمون عباسِی بود که در جلسات مناظرات با علِی بن موسِی الرضا علِیهما السلام حضور داشته است. او را رئِیس صابئان در مناظرات با علِی بن موسِی الرضا معرفِی کردهاند، (الإحتجاج علِی أهل اللجاج، ص١٢٦؛ نشرِیه معرفت، مؤسسه آموزشِی پژوهشِی امام خمِینِی٢، کتابخانه مدرسه فقاهت، ج١٣٢، ص١٠). گروهِی اعتقادات او را مادِی گراِیانه توصِیف کردهاند، (مناظرات تارِیخِی امام رضا علِیه السلام با پِیروان مذاهب و مکاتب دِیگر، ج١، ص٥٩). او در اعتقاداتش سرسخت بود و کسِی در مناظرات بر او غلبه نکرده بود، (الإحتجاج علِی أهل اللجاج، للطبرسِی، ص٤٥١). در طِی مناظراتِی که براِی علِی بن موسِی الرضا علِیهما السلام در کاخ مأمون صورت گرفته است، مناظرهاِی با حضور عمران صابِی نقل شده است، (مناظرات تارِیخِی امام رضا علِیه السلام با پِیروان مذاهب و مکاتب دِیگر، ج١، ص٥٩). اِین مناظره را حدِیث عمران صابِی نِیز مِیگوِیند، (فهرستگان نسخههاِی خطِی (حدِیث و علوم حدِیث شِیعه)، ج٤، ص١٦٢).
در طِی اِین مناظره عمران مسلمان شد. (شرح و بِیان آن در ص ١٢٧ گذشت) آن حضرت پس از مناظره، عمران را به همراه خادمش ِیاسر به نزد مأمون فرستاد؛ وقتِی ِیاسرِ خادم از مأمون، اجازه ورودِ عمران را خواست؛ مأمون پرسِید: عمران کِیست؟ ِیاسر در پاسخ براِی آنکه وِی ناراحت نشود گفت: همانِی که به دست شما مسلمان شد! مأمون در مواجهه با عمران گفت: خدا را شکر که عمرت باقِی ماند و از بنِیهاشم شدِی. اِین کناِیه به سبب ارتباط نزدِیک عمران با امام رضا علِیه السلام بوده است. مأمون که در کنارش سلِیمان مروَزِی بود، رو به عمران کرد و گفت: چرا با سلِیمان وارد مناظره نمِیشوِی؟ سلِیمان و عمران هر دو پذِیرفتند که مناظرهاِی در مسأله بداء داشته باشند که با ورود علِی بن موسِی علِیهما السلام، مناظره بِین سلِیمان و علِی بن موسِی الرضا شروع شد، (مناظرات تارِیخِی امام رضا علِیه السلام با پِیروان مذاهب و مکاتب دِیگر، ج١، ص٥٩؛ دانشنامه عقاِید اسلامِی، ج٨، ص٣٥١). پس از اسلام آوردن عمران صابِی، علِی بن موسِی علِیهما السلام وِی را به عنوان شاگرد نزد خود نگه داشت و پس از کسب آموزشهاِی لازم، به عنوان استادِ مناظره به شهرهاِی مختلف فرستاد، (اصول مناظره در مناظرات امام رضا علِیه السلام، فرهنگ رضوِی، ص٩٦). علِی بن موسِی علِیهما السلام در مناظره ←