وسوسه های شیطانی و راه های مقابله با آن از دیدگاه قرآن کریم - ایزدی، عباس - الصفحة ٧٧ - قوّه واهمه و قوّه عاقله

)اسْجُدُوا لآدَمَ فَسَجَدُوا إِلا إِبْلِيسَ أَبَى وَاسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ([١]؛

«براِی آدمC سجده کنِید پس (همه) سجده کردند جز ابلِیس که خوددارِی کرد و بزرگِی ورزِید و از کافران بود».

اِین تمرّد و سرپِیچِی و کبرورزِی ابلِیس را از صف ملائکه تنزّل داد و بعد از آن به همراه ذرِّیه‌اِی به اغوا و فرِیب انسان‌ها پرداخت و پِیوسته آن‌ها را دعوت به شر مِی‌کند.

بعضِی اصل وجود ابلِیس و مَلَک را تأوِیل مِی‌کنند هر چند سخن از خدا مِی‌گوِیند اما به فرماِیش علّامه طباطباِیِیS اصالة المادِی هستند و مِی‌گوِیند شِیطان همِین مِیکروب و مفاسد طبِیعِی است در حالِی تحقِیق نشان مِی‌دهد ابلِیس و ذرِّیه او موجودات نامرئِی هستند که باعث گمراهِی و انحراف انسان‌ها مِی‌شوند که باِید در جاِی خودش بحث کافِی شود و فعلاً آن‌چه مربوط به موضوع بحث ماست اِین است که در فلسفه مِی‌گوِیند مرتبه‌ِی نازله‌ِی عالم هستِی قائم به مرتبه عالِیه‌اش مِی‌باشد آن وقت نفس امّارة بالسّوء به اعتبار اِین که قوّه‌ِی واهمه دارد اِین ِیک شأن و موقعِیت ابلِیسِی است که ابلِیس با به‌کارگِیرِی قوّه واهمه‌ِی انسان به اهداف خود مِی‌رسد و دائماً با قوّه‌ِی عاقله در حال درگِیرِی و مبارزه است و مِی‌شود گفت اِین وهم داراِی توسعه وجودِی است و شعبه‌اش در هر انسانِی وجود دارد لذا شِیطان هر کسِی با دِیگرِی فرق دارد و حتِی پِیامبر اکرم٧ هم داراِی شِیطان است آن طور که خود حضرتش فرمود:

«شِیطانِی اسلم بِیدِی[٢]؛ شِیطان من به دستم تسلِیم شده است».

از حضرت ‌آدم صفِی‌الله تا خاتم پِیامبران در همه اِین شعبه از شِیطان وجود دارد منتهِی انبِیاء الهِی چون داراِی نفس مطمئنّه هستند القائات شِیطانِی در آن‌ها

[١]. بقره / ٣٤.

[٢]. محجّة البِیضاء، ج٥، ص٤٩، صحِیح مسلم، ج٨، ص١٣٩.