وسوسه های شیطانی و راه های مقابله با آن از دیدگاه قرآن کریم - ایزدی، عباس - الصفحة ١٣٦ - روش عرفانی و علم حضوری

از آِیات قرآن برمِی‌آِید اِین شِیطانِی که قرِین و همراه انسان است اِین طور نِیست که حتِّی هنگام مرگ دست از سر انسان بردارد و مأمورِیتش تمام شود بلکه در قبر و در جهنم هم با اوست.

نقش تقوا، صفاِی باطن و درک معارف

عرض شد شِیطان از راه هوس‌هاِی نفسانِی که ماِیه‌اش در وجود ماست کارهاِی بد را براِی ما توجِیه مِی‌کند و حجاب‌هاِی نفسانِی مانع تأثِیر دانستنِی‌هاِی ما مِی‌شوند و اِین توجِیه شِیطان در طول هواهاِی نفسانِی است نه در عرض آن و عرض شد مانع تأثِیر شِیطان از راه هوس‌هاِی نفسانِی تقواست که سبب مِی‌شود حجاب‌هاِی تأثِیر علوم و معارف از ما کنار بروند و عقل از پوشش پرده‌هاِی ظلمانِی و تماِیلات شهوانِی خارج شود اِین ِیکِی از نقش‌هاِی مهم تقواست اما نقش بالاتر تقوا فراگِیرِی معارف و علوم الهِی است. تقوا باعث صفاِی نفس مِی‌شود و اِین که انسان به مطلبِی پِی ببرد و قلبش به سوِی معارفِی باز شود که از راه عقل و استدلال امکان دست‌ِیابِی به آن نِیست راه صفاِی نفس راه نزدِیک است اما راه عقل و استدلال راه دور.

ِیکِی راه فکر و استدلال است و دِیگرِی راه عرفان و معرفت که وقتِی انسان باطن خود را تهذِیب کرد و صفاِی نفس پِیدا کرد درِیچه‌هاِی معرفت به قلب او باز مِی‌شود و خداوند حقاِیقِی را به او تعلِیم مِی‌دهد که راهش مدرسه و درس و بحث نِیست.

روش عرفانِی و علم حضورِی

روش عرفانِی روش فلاسفه اشراقِی و پِیروان شِیخ شهِید شهاب‌الدِین سهروردِی است که به استدلال و برهان عقلِی چندان اهمِیت نمِی‌دهند و راه رسِیدن به حقِیقت را تنها شهود باطنِی مِی‌دانند.