وسوسه های شیطانی و راه های مقابله با آن از دیدگاه قرآن کریم - ایزدی، عباس - الصفحة ٢١٨ - عینالیقین و کشف حقایق

صحبت در نقل کلام مرحوم ملامهدِی نراقِی در مورد حاجب شدن اخلاق ذمِیمه از معارف الهِیه بود و به اِین بحث فوق کشِیده شد که اِیشان در ادامه مِی‌فرماِیند:

«هر سالک الِی الله به قدر استعداد و آمادگِی خود الطاف الهِیه و وزش‌هاِی غِیبِی را مِی‌شناسد و رحمت الهِیه به حکم عناِیت ازلِیه بر همگان بخشِیده شده و در آن بخلِی نِیست و لکن دست ِیافتن به آن بستگِی دارد به صِیقل دادن آِینه قلب و تصفِیه آن از پلِیدِی‌هاِی طبِیعِی و مانعِی از درِیافت فِیض جز کدورت‌هاِی قلبِی نِیست و علم حقِیقِی همان علمِی است که با طهارت و صفاِی گوهر ذات افاضه شود لذا حضرت فرمود: «انما هو نورٌ ِیقذفه الله فِی قلب من ِیشاء؛ همانا علم نورِی است که خداوند در دل هر کس خواست مِی‌افکند»[١]. امام صادق در جواب اِین که اگر هدهد آب را در شکم زمِین مِی‌بِیند چرا دام را نمِی‌بِیند و به آن مِی‌افتد؟ فرمود: اذا جاء القدر اغشِی البصر وقتِی خدا خواست و تقدِیر خدا آمد چشم کور مِی‌شود.[٢]

عِین‌الِیقِین و کشف حقاِیق

عارف مِی‌گوِید شدِیدترِین مقام ِیقِین به اِین است که شخص آن‌چه را به آن ِیقِین دارد بِیابد همان طور که خودش و قواِی داخلِی خودش مثل قوه ذائقه و باصره را در خود مِی‌ِیابد اِین ِیافتن همان رؤِیت و دِیدن باطنِی است وقتِی ِیقِین شدّت پِیدا کرد و به مرحله عِین‌الِیقِین رسِید آن‌چه را دِیگران با استدلال و فکر و نظر به آن مِی‌رسند عارف آن را حضوراً مِی‌ِیابد و مشاهده مِی‌کند هر چند ِیقِین

[١]. جامع‌السعادات، ج ١، باب اول، فصل فِی الاخلاق الذمِیمه.

[٢]. تفسِیر نورالثقلِین، ج ٤، ص ٨٤ با کمِی تفاوت در عبارت.