وسوسه های شیطانی و راه های مقابله با آن از دیدگاه قرآن کریم - ایزدی، عباس - الصفحة ١٧٧ - علم حصولی

جلوِیش باشد ِیا نباشد ولِی در دِیدگاه دوم که در اِین قسمت مطرح مِی‌شود، خود ِیقِین شدت و ضعف دارد. قائلِین اِین دِیدگاه در توجِیه نظر خود به ‌آِیات قرآن استناد کرده و مِی‌گوِیند اِین اختلاف مراتب ِیقِین از قرآن استفاده مِی‌شود. آن‌جا که قرآن کرِیم ِیقِین را داراِی سه مرتبه دانسته است: علم‌الِیقِین، عِین‌الِیقِین و حق‌الِیقِین.

اِین مراتب متعدد ِیقِین به اِین اعتبار نِیست که ِیقِین مانع داشته ِیا مانع نداشته باشد بلکه اِین خود ِیقِین است که داراِی مراتب ضعِیف و قوِی است. به عنوان مثال، شما سه لامپ متفاوت را تصور کنِید: ِیک لامپ چهل ولتِی، ِیک لامپ شصت ولتِی و ِیک لامپ صد ولتِی. اِین لامپ‌ها خودشان تفاوت دارند. خود اِین نورها شدت و ضعف دارد. مراتب ِیقِین هم خودش شدت و ضعف دارد.

کِیفِیت شدت و ضعف در علوم حصولِی و حضورِی

اهل فن معتقدند: اگر بخواهِیم بِین مراتب ِیقِین اختلاف قائل شوِیم، باِید چنِین بگوِیِیم که اگر ادراک، از نوع ادراک فکرِی باشد ِیعنِی از راه فکر حاصل شده باشد با ادراکِی که از غِیر ناحِیه فکر و نظر باشد ِیعنِی از ناحِیه مشاهده حضورِی به دست آمده باشد، فرق دارد. و ما با اِین تقسِیم‌بندِی مِی‌توانِیم در ادراکات مختلف خود، تفاوت قائل شوِیم، قطع نظر از مداخله ِیا عدم مداخله‌ِی قوه وهم.

خود ادراک و علم اگر بخواهد داراِی شدت و ضعف باشد، شدت و ضعف آن به اِین شکل خواهد بود که اگر ادراک از ناحِیه‌ِی علم حصولِی و فکر باشد، اِین مرتبه‌ِی ضعِیف ادراک خواهد بود اما اگر ادراک از راه مشاهده حضورِی باشد چنِین ادراکِی داراِی مرتبه‌اِی قوِی خواهد بود.

علم حصولِی

ما به چِیزهاِیِی که از وجودمان جداست و از شعب وجود ما نِیست علم دارِیم. مثلاً به خانه خود علم دارِیم. خانه‌ِی هر کدام از ما موجودِی است که از وجود ما