وسوسه های شیطانی و راه های مقابله با آن از دیدگاه قرآن کریم - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٢٥ - دو اثر تقوا و صفای نفس

و با استفاده از اندوخته‌هاِی ذهنِی و حافظه به دست آِید که فرد سرِیع بتواند فکر کند و چِیزهاِیِی به نظرش بِیاِید.

فرِید وجدِی در کتاب دائرة المعارف خود ِیک چنِین حرف‌هاِیِی مِی‌زند و وحِی را از قبِیل شعور فکر مِی‌داند و مِی‌گوِید ِیک سرِی افکار تابناک و ارزنده نامش وحِی است[١]. اما به نظر ما مسلّماً وحِی ِیک نوع درِیافت و ِیافتن خاصِّی است و نمِی‌شود گفت از سنخ شعور فکرِی است که در اثر تجربِیات سالِیان دراز به دست مِی‌آِید.

در نتِیجه باِید گفت وحِی ِیک جور ِیافتن خاصِّی است و از آن علومِی است که از راه فکر و اندِیشه و به کارگِیرِی تجارب به دست نمِی‌آِید و در درجه اول شاِیستگِی‌هاِی لازم را مِی‌خواهد و مقامِی است که به هر کس ندهندش و مِی‌شود گفت در اثر تقوا و خودسازِی و لِیاقت و شاِیستگِی ممکن است کسِی حقاِیقِی را به دست آورد که از راه فکر و اندِیشه و فراگِیرِی از استاد نِیست و تنها در اثر تقواِی کامل و مشاهده حضورِی حاصل مِی‌شود و انسان کامل مِی‌تواند واردات غِیبِی و قلبِی داشته باشد و در اثر صفاِی نفس به سر حدّ درِیافت وحِی برسد.

دو اثر تقوا و صفاِی نفس

نتِیجه بحث‌هاِی اِین روزها اِین شد که بعضِی علوم مشاهده‌اِی و حضورِی هستند که علماِی اخلاق مدعِی هستند علم‌الِیقِین در قرآن کرِیم به همِین معنِی است و براِی تقرِیب به ذهن براِی مشاهده حضورِی مثال زدِیم به علم نفس ما به قواِی خودش از قبِیل قوه باصره و سامعه و لامسه که علم نفس به قواِی خودش از راه صورت‌گِیرِی و به واسطه صورت علمِیه نِیست بلکه وجود قوا براِی نفس حاضر هستند.

[١]. دائرۀ المعارف فرِید وجدِی، باب وحِی.