وسوسه های شیطانی و راه های مقابله با آن از دیدگاه قرآن کریم - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٤ - توجیه و تزیین تصمیم برادران یوسف

ِیوسف چون «طرح» در فارسِی دور انداختن و پرت کردن چِیزِی از قبِیل آشغال مثل پوسته‌ِی پِیاز و ِیا پوسته خِیار است که بِی‌ارزش است و به مکانِی دوردست انداخته مِی‌شود و در موجّه جلوه دادن عمل زشتشان که ناشِی از روحِیه شِیطانِی و حسادت بود، گفتند: خاصِیت اِین کار اِین است که «ِیخل لکم وجه ابِیکم»؛ توجه قلبِی پدرتان براِی شما فارغ مِی‌شود. در اِین‌جا گوِیا ِیکِی از برادران مِی‌گوِید با اِین کار جواب خدا را چه بدهِیم؟ در جواب اِین سؤال براِی اِین عمل زشت راه درست مِی‌کنند و مِی‌گوِیند: «ثم تکونوا من بعده قوماً صالحِین». برادران درصدد برطرف کردن عِیوب کار و تصمِیم ناپسند خود و رهاِیِی از کِیفر آخرتِی قتل و طرد برادر خود ِیوسفC هستند و مِی‌گوِیند بعد از آ‌ن توبه مِی‌کنِیم و قوم صالح خواهِیم بود.

در اِین‌جا اِین فکر شِیطانِی است که بدترِین عمل را توجِیه مِی‌کند و چهره‌ِی زِیبا و صورت حق به جانبِی به آن مِی‌دهد. اِین همان چِیزِی است که نامش را تزِیِین و زِینت دادن گناه مِی‌گذارِیم و ِیک نوع تزِیِین باطنِی و غِیرحسِّی است که بر حسب ظاهر باعث مِی‌شود عمل نِیکو قرار داده شود و عنوان حَسَن بر آن منطبق شود و از قبح و زشتِی خارج شود.

برادران ِیوسف تحت تأثِیر فکر شِیطانِی خواستند از طرِیق دور کردن ِیوسف از کنار پدر، محبّت پدر را متوجه خود کنند و عاقبت عمل سوءشان را با توبه جبران کنند.

تزِیِین و توجِیه شِیطان در تمام کارهاِیِی که ما مِی‌خواهِیم اختِیار کنِیم راه دارد و در مرحله‌اِی که انسان سنجش و بررسِی مِی‌کند که آِیا مثلاً چون امروز قدرِی هوا سرد و بارانِی است و در خانه بمانم و ِیا به کلاس درس حاضر شوم وقتِی محاسبه و سنجش مِی‌کنِیم با وجدان خود درمِی‌ِیابِیم که شرکت در درس بهتر است اِین انتخاب علامت اختِیار است و در همِین جا ممکن است شِیطان دخالت کند و ما را از انتخاب خِیر منصرف کند و چهره‌ِی قبِیح به آن بدهد.