وسوسه های شیطانی و راه های مقابله با آن از دیدگاه قرآن کریم - ایزدی، عباس - الصفحة ١٧٠ - صعود سخن پاکیزه با عمل صالح

و تماِیلات کنار زده شدند مثل اِین است که مانع را از کنار فتِیله چراغ برطرف کرده‌اِیم نه اِین که فتِیله را بالا کشِیده‌اِیم. احکام وهمِیه گاهِی نقش و تأثِیر دارند و گاهِی بدون نقش هستند، هر چه درجه عقل و قوه عاقله بالا رود کاربرد وهم کمتر مِی‌شود.

ما وقتِی در ماشِین مِی‌نشِینِیم در اثر سرعت حرکت فکر مِی‌کنِیم درخت‌ها و ساختمان‌ها حرکت مِی‌کنند و ِیا وقتِی آتش‌گردان را چرخ مِی‌دهِیم تصور مِی‌کنِیم آتش داِیره‌اِی شده است و هنگام نزول باران فکر مِی‌کنِیم خط متصلِی از ‌آسمان به زمِین کشِیده شده است.

کم‌کم در اثر کثرت تجربه و فکر و تأمل پِی مِی‌برِیم که اِین‌ها همه به واسطه مداخلات قوه واهمه و خطاِی حس است و عقل حکم مِی‌کند واقعِیت غِیر اِین است.

در مورد سحر ساحران خداوند مِی‌فرماِید:

)سَحَرُوا أَعْيُنَ النَّاسِ وَاسْتَرْهَبُوهُمْ[١](؛

«چشم مردم را سحر کردند و آنها را ترساندند».

و درباره حضرت موسِی مِی‌فرماِید:

)يُخَيَّلُ إِلَيْهِ مِنْ سِحْرِهِمْ أَنَّهَا تَسْعَى([٢]؛

«از سحر ساحران به خِیال حضرت موسِی ‌آورده مِی‌شد (که طناب‌ها و عصاهاِیشان حرکت مِی‌کنند)».

اما حضرت موسِی آن دِید واقعِی را داشت که فرمود:

[١]. اعراف / ١١٦.

[٢]. طه / ٦٦.