وسوسه های شیطانی و راه های مقابله با آن از دیدگاه قرآن کریم - ایزدی، عباس - الصفحة ١٩٢ - ادراک شهودی و حضوری نوعی علم است

تا کند شقّ پرده پندار را

هم به چشم ِیار بِیند ِیار را[١]

بنابراِین ممکن است کسِی بگوِید که به راستِی اِین علوم و استدلال‌ها و اصطلاحات چِیزهاِی خوبِی است لِیکن انسان باِید توجه داشته باشد که همه‌ِی اِین استدلال‌ها و اصطلاحات تنها نقشِی است از هستِی. و لذا صِرف اِین استدلال‌ها و علم‌ها و اصطلاحات «تحقّق به حقِیقت» را براِی انسان به بار نمِی‌آورد. تحقّق به حقِیقت اِین است که بگوِیِیم اِی نفس عجله کن در مِیدان عمل و به صفاِی نفس بپرداز و به تصفِیه و تزکِیه باطن مشغول شو.

معنِی صحِیح و واقعِی عارف بودن تحقق به چنِین حقِیقتِی است ِیعنِی شتافتن عارف به سوِی مِیدان عمل و پرداختن به صفاِی نفس و تزکِیه باطن.

همان گونه که قرآن کرِیم مِی‌فرماِید:

) وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا([٢]؛

«هر کس در راه ما به مجاهدت بپردازد حتماً او را به راه‌هاِیمان هداِیت مِی‌کنِیم».

)اتَّقُوا اللَّهَ وَيُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ([٣]؛

«تقواِی الهِی پِیشه کنِید و خداوند به شما تعلِیم مِی‌کند».

بنابراِین اگر آن علوم حصولِیه با تقوا توأم نباشد و با صفاِی نفس توأم نباشد نه تنها دردِی را دوا نمِی‌کند بلکه حجت خدا بر ما تمام مِی‌شود. روز قِیامت واِی به حال عالمانِی که به صفاِی نفس نپرداخته باشند.

[١]. کلِیّات شِیخ بهائِی، نان و حلوا، ص ٦.

[٢]. عنکبوت / ٦٩.

[٣]. بقره / ٢٨٢.