جدل، استدلال و آداب مناظره در قرآن كريم - محمدعلى خزائلى - الصفحة ٩٢ - راههاى اعتراف گرفتن از مجيب (مدافع و محافظ عقيده و انديشه)
ديگر سائل نتواند مقدماتى را براى مقصودش ترتيب دهد.
٨ - در مقام جدل و مناظره كه در حضور مردم انجام مىشود سعى كند مردم را حامى خود قرار دهد و افكار حاضرين را در نظر بگيرد و اظهار كند هدفش جلب منفعت و نصرت براى آنها است و اين امر سبب مىشود رقيب احساس كند ناگزير از موافقت با توده مردم است و مخالفت با خواست مشروعِ مردم موجب سرافكندگى و خجالت او مىشود.
٩ - آخرين توصيه به جدلىِ معترض نسبت به مجيب و محافظ و مدافع عقيده و آرمان، اينكه وقتى بر رقيب فكرى و عقيدتى خود غالب آمد و او از جواب بازماند و رشته كلام را قطع كرد، زيبنده نيست بر محكوميت او اصرار ورزد و او را مسخره كند و نقصى بر او وارد كند و اظهار وَجد و سرور نمايد بلكه نيكو نيست سخنى بگويد كه در آن اظهار مغلوبيت و ناتوانى مجيب باشد. كه اين كار خلاف اخلاق باعث تحريك مردم عليه خود و سقوط احترام نسبت به وى مىشود و چون قصدش غلبهجويى است تقدير و تشكر مردم را از دست مىدهد.
و حتى لازم است از او به خاطر شركت در مناظره و صرف وقت تشكر نمايد و با كمال احترام و ادب جلسه مناظره را ختم نمايد.[١]
[١]- منطق مظفر ص ٤٠٠ به بعد.